تاریخی
 قابل توجه همکاران محترم

در راستای تشویق همکاران به مطالعات جنبی ،گروه تاریخ استان زنجان هرماه سوالاتی را از کتاب های مورد نظر به صورت مسابقه مطرح می نماید .لذا سوالات مهر ، آبان و آذر ماه به این شرح به اطلاع همکاران می رسد: 

مهرماه:  

ویژگی های نظام سرف در قرون  وسطی در اروپا را تحلیل نمائید.          

 منبع :  تاریخ ویل دورانت (عصر ایمان)ج4

    

آبانماه:

نقش ستارخان در جنبش مشروطه خواهی را تحلیل نمایید.

 منبع :  قیام آذر بایجان در انقلاب مشروطیت ایران نوشته کریم طاهر زاده بهزادو  تاریخ هیجده ساله آذربایجان  نوشته احمد کسروی

  آذر ماه: پیامد ها و نتایج های عصر تنظیمات امپراطوری عثمانی  را تحلیل نمایید.

 منبع :   امپراطوری  عثمانی در  عصر دگرگونی تنظیمات نوشته خلیل اینا لجیق  و محمد سید  اوغلو ترجمه رسول  عربخانی انتشارات پژوهشکده تاریخ اسلام

|+| نوشته شده توسط گروه تاریخ زنجان در دوشنبه بیست و چهارم آذر 1393  |
 گزارش اجمالی همایش زن در تاریخ آذر بایجان
 

          

 

 

 

 

 

 

                    

گزارش اجمالی همایش  زن در تاریخ آذربایجان که به همت انجمن زنان پژوهشگر تاریخ  تبریز در  شهرستان مرند  18شهریور ماه  1393  بر کزار شد.

 

همایش زن در تاریخ آذربایجان به همت انجمن زنان پژوهشگر تاریخ صبح روز سه شنبه ۱۸ شهریورماه در سالن بنفشه تالار ماریانا در شهرستان مرند آغاز به کار کرد. برنامه با تلاوت آیاتی از قرآن مجید و پخش سرود ملی جمهوری اسلامی آغاز شد و حوریه سعیدی رئیس هیات مدیره انجمن ضمن خوشامدگویی به میهمانان از کلیه دست اندرکاران برپایی این رخداد فرهنگی تشکر کرد و پس از آن دبیر علمی همایش آقای دکتر اسماعیل حسن زاده و نیز دبیر اجرایی خانم دکتر منیژه صدری روند علمی و اجرایی همایش را تشریح کردند و با گلایه از مشکلاتی که درطی مسیر برای این حرکت فرهنگی ایجاد شده ابراز امیدواری کردند که در «سال فرهنگ» بتوان با کمترین مزاحمت و حاشیه پردازی فعالیت های فرهنگی را ادامه داد.

براساس تعالیم قرآنی زن  و مرد از یک گوهرند

آیة الله نعمت زاده امام جمعه مرند با تشکر از برگزارکنندگان همایش که با انگیزه و علاقه اقدام به کاری بزرگ کرده اند و با قدردانی از محققینی که با نوشتن مقالات علمی به روشن کردن بخشی از تاریخ این شهرستان پرداخته اند، گفـت: براساس آیات قرآن (یا ایهاالناس اتقوا ربکم الذی خلقکم من نفس واحده) زن و مرد از یک گوهرند و باید از نگاه جنسیتی، نژادی، قومی و غیره که صرفا برگرفته از تعلق دنیایی است در ارزش گذاری ها خودداری شود چرا که براساس تعالیم قرآنی رنگ و نژاد و قبیله و جنسیت و ملیت موجب برتری انسان نیست و این تنوع تنها نشانه قدرت الهی است و برتری آدمیان تنها به تقواست و ارزش تنها در اندیشه و عمل است.

امام جمعه مرند هم چنین تقابل زن و مرد را در عرصه اندیشه و عمل مذموم دانست و گفت اسلام، سالاری زن یا مرد را نمی پذیرد و باید توجه داشت که انسان از نفس واحده است و زن و مرد در کنار هم معنا پیدا می کنند و به تکامل می رسند.

چرا زن در تاریخ آذربایجان ؟!

آخرین سخنران مراسم افتتاحیه  دکتر محمد اسماعیل امامی خویی بود که مقاله خود را با عنوان «نقش زن در میان ترکان» ارائه کرد. وی در ابتدای سخنان خود این سوال را که چرا انجمن به مسئله «زن در تاریخ آذربایجان» پرداخته است، پاسخ گفت و ابراز امیدواری کرد که با پیشنهاد انجمن ها و نهادهای فرهنگی و علمی و با همت بلند انجمن زنان پژوهشگر تاریخ و انجمن ایرانی تاریخ در مناطق مختلف کشور مشابه این همایش برگزار شود.

دکتر امامی خویی در ادامه صحبت های خود به نقش زنان ترک در زندگی کوچ نشینی و یک جا نشینی پرداخت و بر جایگاه رفیع زنان در زندگی و فرهنگ ترکان تأکید کرد. جایگاهی که در دوره حکومتگران مسلمان نیز دستخوش تغییر چندانی نشد و زنان هم چنان صاحب نفوذ و دارای نقش های تأثیرگذار بودند. داستان های اساطیری چون داستان «سارای» و تشریح سیر تحول تاریخی و جایگاه زن در فرهنگ ترکی از جمله در نهضت های حروفیه و بکتاشیه تا دوره مشروطه از دیگر مباحث مورد توجه امامی خویی در این مقاله بود.

لازم به ذکر است شاعر معاصر مرندی «استاد نصیر پایه گذار» با ارائه نمونه هایی از سروده های خود در مورد «زن» فضایی پرشور آفریده حاضران را به تحسین این عالی ترین شاهکار هستی فراخواند.

همایش زن در تاریخ آذربایجان با رویکرد زنان در تاریخ محلی پس از برگزاری ۶ سمینار بین المللی انجمن با مشارکت و پشتیبانی های عمدتا معنوی مراکز زیر برگزار شده است

اولین نشست همایش به ریاست دکتر امامی خویی برگزار شد. در این نشست ابتدا خانم دکتر امیر قاسمی مقاله خود را با موضوع «زنان در قصه های اسطوره ای آذربایجان» ارائه کرد وی گفت: این قصه ها با قواعد و نظام طبیعت مرتبطند و زندگی ذهنی و عینی مردمان را عرضه می دارد. و زنانی که در این قصه ها وجود دارند جایگاهی نمادین دارند که با طبیعت پیوند می خورد. این زنان حامل اندیشه و خردورزی هستند. پس از آن دکتر مسعود کثیری مقاله اش را با عنوان «نقش زنان در قیام حروفیه» ارائه کرد. وی حمله مغول را علیرغم همه ویرانگری هایش موجب زنده نگاه داشتن هویت ملی و تجدید حیات سیاسی و ملی در محلات و مناطق مختلف دانست. وی بر جایگاه رفیع زنان در این نهضت تأکید کرد.

سخنران بعدی این نشست دکتر سیمین فصیحی بود. «تأملی بر عریضه نویسی زنان آذربایجان در دوره مشروطیت» عنوان این سخنرانی بود. فصیحی با تأملی بر عریضه های زنان که به مجلس شورای اسلامی ارسال شده است، میزان این عریضه ها را در مجلس دوم و سوم زیاد دانست و گفت بخش عمده این عریضه ها مربوط به تهران و بقیه به گیلان و نیز شهرهای مختلف آذربایجان اختصاص داشت. وی گفت: عریضه های آذربایجان بسیار مهمند چون بازتاب دهنده شرایط سیاسی – اجتماعی محل هستند. مطالباتی که از نهادهای قانونی آن دوران مطرح است، مربوط به دعاوی مدنی، ملکی، منازعات مالی، برقراری مستمری، طلب اعانه می باشد. وی افزود مطالعه این عریضه ها نگاه زنان را نسبت به نهادهای قانونی میرساند. براساس این عریضه دریافت می شود که زنان درکی از موقعیت خود به عنوان شهروند و یکی از آحاد ملت دارد. مهرهایی که با نام زنان بر پای این عریضه ها دیده می شود نشانگر آن است که عریضه ها متعلق به خود زنان است.

سخنران بعدی دکتر حسن حضرتی بود که پیرامون «ضرورت توجه به مطالعات تاریخ در زن پژوهی» سخن گفت. وی نقش تاریخ شناسی را در تقویت قدرت استدلال و عقلانیت برای حل مسائل زنان مورد تأکید قرار داد. رویکردی که می تواند فقها و حقوق دانان ما را در حل برخی از بن بست های موجود کمک کند و آن ها را به ارائه راه برون رفت از بن بست راهنمایی کند.

دکتر نزهت احمدی نیز در باب «زنان واقف آذربایجان در عرصه سیاسی و اجتماعی» سخن گفت. نوشابه خانم یکی از واقفان خطه آذربایجان پس از مرگ یک سوم قریه سگیتلو واقع در شهرستان خوی را به تصرف وقف داده است.

نشست سوم همایش نیز به ریاست خانم حوریه سعیدی تشکیل شد. دکتر مجید حاج بابایی در سخنرانی اش به آسیب شناسی تاریخی جنبش زنان در ایران با تأکید بر عملکرد هاجر تربیت، پرداخت. دکتر سهیلا ترابی فارسانی نیز اسنادی از گسترش مدارس دختران در دوره فعالیت محمد علی تربیت و هاجر تربیت در معارف تبریز را مورد بررسی قرار داد و به شرح مسیر طولانی آموزش دختران از مدارس میسیونرهای مذهبی تا تشکیل مدارس ناموس، دوشیزگان و تربیت پرداخت.

دکتر شهره انصاری سخنران بعدی این نشست بود. وی از زنان عارفه آذربایجان که از طبقات مختلف از کشاورز تا شاهزاده خانم بودند، سخن گفت و بر این نکته تأکید کرد که نقطه مشترک ایشان علیرغم محدودیت های تاریخی و اجتماعی، سنت شکنی بود. وی با اشاره به این که عارفه های آذربایجانی در حوزه شعر و شاعری هم خوش درخشیدند، از برخی از این عارفه های شاعره را به اجمال وصف کرد. موضوع سخنرانی بعدی «بررسی رابطه اشتغال و تحصیل زن بر ساختار خانواده با تکیه زنان شهر مرند» بود که توسط آقای حمید پیرعلیلو بیان شد. وی گفت با خارج شدن زنان از خانه و اشتغال آنان اصول زندگی سنتی درهم شکسته شد و ساختار قدرت بین زنان مردان در جریان تعاملات درون خانوادگی تغییر یافت. با تحصیلات بالاتر امکان تقسیم کار در خانه به وجود می آید، تمایل به فرزندآوری کمتر می شود و قدرت تصمیم گیری بیشتر می شود. و زنان با اشتغال به اطلاعات بیشتری دست یافته و تحرک بیشتری دارند.

دکتر سجاد حسینی نیز با مطالعه موردی خورشید بانو ناتوان، در موضوع پیشتازی زن آذربایجان سخن گفت. خورشید بانو دختر مهدی قلی خان جوانشیر، یک شخصیت گمنام دوره قاجار در منطقه جلفاست که نویسنده مقاله او را بی تاب رسیدن به آینده از زمان خود می داند.

آخرین نشست همایش زن در تاریخ آذربایجان به ریاست دکتر ناهید جلیلی مرند تشکیل شد و سخنرانان این بخش از همایش به دلیل محدودیت وقت تنها به بیان سرفصل های مقالات خود پرداختند. آقای میرحسین دلدار بناب با موضوع زن موجودی چند ساحتی د رادبیات شفاهی آذربایجان، دکتر میرهدایت سید مرندی با موضوع سیری در زندگی سارای یکی از زنان ادبیات داستانی آذربایجان، دکتر زهرا حامدی با موضوع آرمان و اندیشه زنان آذری در کیفی نمودن آموزش در نیمه اول قرن بیستم سخن گفتند و آقای حسن شکرزاده در موضوع بررسی موقعیت اجتماعی زن در روزنامه های آذربایجان دوره مشروطیت، آقای نادر رزاقی در ارتباط با چرایی حضور زنان آذربایجان در انقلاب مشروطه، دکتر روح انگیز کراچی با عنوان تأملی بر بن مایه های اشعار جیران دنبلی صحبت کردند. و در پایان دکتر اسماعیل حسن زاده دبیرعلمی همایش به جمع بندی مباحث پرداخت.

لازم به ذکر است اجرای موسیقی سنتی توسط هنرمندان مرندی در بخش های مختلف برنامه مورد استقبال حاضرین قرار گرفت.

 

                              

|+| نوشته شده توسط گروه تاریخ زنجان در دوشنبه بیست و هشتم مهر 1393  |
 بزرگداشت دکتر محمد تقی امامی خویی

 گزارش نشست پنجم همایش «خوی در گذر تاریخ»: بزرگداشت دکتر محمدتقی امامی خویی و اختتامیه مراسم شنبه 22 شهریور 1393 ساعت 12:40 در این نشست مقالاتی در مورد ویژگی های تاریخ نگاری دکتر امامی خویی و شخصیت علمی وی ارائه شد و همچنین مراسم تجلیل از مقام علمی ایشان به عمل آمد. آخرین نشست همایش «خوی در گذر تاریخ» بزرگداشت دکتر محمدتقی امامی خویی بود. مراسم با حضور رئیس جلسه دکتر داریوش رحمانیان و اعضای جلسه دکتر غلامحسین زرگری نژاد، دکتر توفیق سبحانی، استاد رحیم رئیس نیا، خانم حوریه سعیدی و دکتر غلامرضا ظریفیان عضو هیئت رئیسه انجمن برگزار شد. سخنرانان این نشست مقالات خود را با موضوعیت دکتر محمدتقی امامی خویی ارائه دادند. اولین سخنران دکتر حسین میرجعفری با ارائه مقاله ای تحت عنوان «شرح حال و کارنامه علمی استاد محمدتقی امامی خویی» به برخی از ویژگی های دکتر امامی اشاره کردند. آشنایی ما از زمان های بسیار دور است و با اینکه من در اصفهان و دکتر امامی در تهران بودند سفرها و سمینارهای زیادی را با هم بودیم و نوعی کشش و جذبه ای بین ما وجود داشت به طوری که در این سفرها همیشه با هم بودیم. دوستی ما صمیمانه و پرمعنا بود. دکتر امامی شخصیتی متین، بسیار آرام، سنجیده و صمیمی و همواره لبخند زیبایی بر لب دارد. از جمله سختکشونانی هستند که حقی بر این آب و خاک دارند. و کسی هستند که تاریخ عثمانی را در بیشتر دانشگاههای تهران راه انداختند. دکتر میرجعفری سپس خاطراتی از یکی از سفرهای خود با دکتر امامی برای حاضران تعریف کردند. پس از وی دکتر اسماعیل حسن زاده در مقاله ی « شاخصه های تاریخ نگاری دکتر محمدتقی امامی خویی» ویژگی های تاریخ نگاری دکتر امامی را در هشت محور مطرح کردند. وی گفتند که 26 سال افتخار شاگردی دکتر امامی را دارند و اگر سخنانم اندکی رنگ تمجید بخود بگیرد بر من خرده مگیرید. 1- نگاه علمی دکتر امامی به مساله تاریخ پژوهی. وی بسیاری مواقع داده های تاریخی خود را با عوامل اقتصادی تبین می کند. 2- برقراری یک پیوند ظریف و حساس بین ملی گرایی ایران محور، ترک گرایی قوم محو و دین گرایی عرفان محور. ایشان نه ایران گرای افراطی، نه ترک گرای افراطی و نه دین گرایی افراطی هستند اما همه این موارد را دارند. در تاریخ نگاری ایشان فکر و اندیشه بکار رفته است. 3- تاریخ نگاری وی روند محور است. 4- تاریخ نگاری دکتر امامی تاریخ نگاری متعهد است. مواردی که بیان کرده بیشتر مبتنی بر تغییر جامعه است. 5- نگاه شبکه ای به رویدادها دارند. اتفاقات در گذشته و آینده مث شبکه به هم متصل است. 6- ساده نگاری و ساده سازی داده هاست. دکتر امامی کم نویس اما شاگرد پرور هستند. 7- از لحاظ روشی بیشتر تحت تاثیر پژوهشگران ترک هستند. 8- آخرین مورد ویژگی عرفان محوری نوشته های وی است. آزاداندیشی، عدالت خواهی و روحیه پهلوانی ایشان را به سوی گرایش های عرفانی هدایت کرده است. «محمدتقی امامی خویی: اسطوره معرفت و اخلاق» عنوان سخنرانی دکتر عمادالدین فیاضی آخرین سخنران این نشست است. ایشان به همکاری خود با دکتر امامی در دانشگاه شهر ری اشاره کردند و گفتند که علت محبوبیت دکتر امامی در بین همکاران، دوستان و دانشجویان اخلاق مداری ایشان است. بزرگداشت فرهیختگانی چون امامی نه تنها بزرگداشت فرهنگ ایران زمین است بلکه ثبت زندگی آنها نیز مایه عبرت و بسیار آموزنده است. در ادامه اعضای نشست هم به طور خلاصه سخنانی درباره شخصیت علمی و اخلاقی دکتر امامی بیان کردند و در پایان از مقام علمی دکتر امامی تجلیل شد و هدایایی از طرف انجمن ایرانی تاریخ، فرمانداری شهرستان خوی، انجمن زنان و کارگروه مطالعات تاریخ عثمانی انجمن ایرانی تاریخ به ایشان اعطا شد. همچنین دکتر امامی حاضران جلسه از جمله انجمن ایرانی تاریخ، فرمانداری خوی و همشهری های خود قدردانی کردند و هدیه ای به فرماندار خوی اعطا نمودند.

|+| نوشته شده توسط گروه تاریخ زنجان در دوشنبه بیست و هشتم مهر 1393  |
 گزارش همایش خوی در گذر تاریخ
 

 

 

                               

گزارش همایش «خوی در گذر تاریخ» و نکو داشت دکتر محمد تقی امامی خویی نشست اول همایش «خوی در گذر تاریخ» با عنوان خوی؛ تاریخ و فرهنگ با حضور مدیر جلسه دکتر توفیق سبحانی و هیئت رئیسه دکتر حسین میرجعفری، دکتر حسین سیوانی اصل و دکتر سیمین فصیحی ساعت 10:30 آغاز شد. سخنران نخست این نشست دکتر امامی خویی از تمام دوستان و همشهریان خود به خاطر حضور در همایش قدردانی کرده و سخنرانی خود را با موضوع «قطور، آخرین نقطه منازعات پانصد ساله ایران و عثمانی» ارائه دادند. شکل گیری حکومت صفوی در ایران هم برای ایران و هم برای ترکها یک واقعه مهم تاریخی است. زیرا سرآغاز تازه ای در حیات سیاسی اجتماعی و مذهبی آنها دانست. دکتر امامی در ادامه به طور مفصل به فراز و فرود روابط بین عثمانی و ایران از دوره صفویه تا دوره جدید پرداختند. اختلافات مرزی بین ایران و عثمانی از بین رفت و در سال 1323 روابط عادی شد. اولین شورش ترک ها به رهبری شیخ سعید در ارتفاعات آرارات اتفاق افتاد و اوضاع مرزها بر هم خورد. ترکها این شورش ها را سرکوب کردند و روابط دو کشور باردیگر از سر گرفته شد و ایران از ترکیه درخواست کرد منطقه قطور را به ایران واگذار کند که ترکیه مایل به این کار نبود که تا سال 1948 هیچ تعاهدنامه ای امضا نشد و در همان سال در زمان سلطان مراد چهارم قرار به رفع اختلاف شد و در کنگره برلین حاکمیت ایران بر قطور پذیرفته شد. سخنران دوم نشست اول آقای دکتر عباس قدیمی بودند که سخنرانی خود را با عنوان «خوی و انقلاب مشروطه ایران» آغاز کردند. بعضی شهرها عین تاریخ هستند مانند: استانبول، پاریس و تبریز. یکی از این شهرها شهر خوی است که در انقلاب مشروطیت نقش بسزایی داشت و دومین کانون مشروطه خواهی در آذربایجان است و در میان رسائلی که از این دوره بر جامانده است و هم چنین در خاطرات نقش خوی به روشنی آمده است. در این مقاله به خصلت های مهم انقلاب مشروطه خوی اشاره می شود: 1- زمینه های سیاسی و اجتماعی شهر اجازه می دهد که در زمره اولین شهرهایی باشد که یکی شعبات اجتماعی-عامیون در آن شکل بگیرد و انقلابیون قفقاز در خوی کمیته ای تشکیل می دهند. 2- شکل گیری رادیکالیسم تندرو در خوی: انقلاب مشروطه وجوهی دارد که یکی از این وجوه رادیکالیسم است که در خوی این ویژگی وجود دارد. 3-هم بستگی شدید انجمن خوی با انجمن تبریز: انجمن خوی هم چنین از طریق انجمن طهران با سایر کانون های مشروطه خواهی در کشور در ارتباط بود. 4-انتخاب حاج میرزا یحیی امام جمعه به عنوان یکی از نمایندگان طراز اول اذربایجان در مجلس 5- خصلت شهری و دهقانی انقلاب مشروطه خوی: هم خصلت شهری و هم خصلت دهقانی در مشروطه خواهی خوی مشهود است و میرزا جواد آقای ناطق نماینده تبریز در خوی دهقانان را نیز به انقلاب مشروطه کشاند. سخنران سوم آقای دکتر رحمانیان و خانم آزاده حسنین با عنوان «خوی در آلبوم علیخان والی» بود. ابتدار دکتر رحمانیان به ایراد توضیحاتی درباره علیخان والی و آلبوم او پرداختند. عکس در تاریخ بشر جایگاهی مانند خط و الفبا دارد. از سال 1839میلادی که دوربین عکاسی اختراع شد انقلابی در تاریخ بشر رقم خورد. به دوربین چشم مدرنیته می گویند و در واقع تاریخ بشر را در دو سده اخیر نمی توان بدون اسناد مصوب مطالعه کرد. تاریخ ایران عجایبی دارد که در برخورد با این پدیده تجلی تام و تمام دارد. تاریخ عکاسی ایران جزو سرآمدان است و صاحب سرآمدترین آرشیو عکاسی دنیا است و بخش مهمی مربوط به علاقه ناصرالدین شاه به عکاسی و تشویق به عکاسی است. در آذربایجان از سال 1296 قمری علیخان والی به والیگری آذربایجان گمارده شد که چون در کودکی همراه پدرش قاسم خان والی وزیرمختار ایرن در سن پترزبورگ بسر برده بود و در آنجا نیز تحصیل کرد و فن عکاسی را فرا گرفت و در بازگشت به ایران چون می دانستند ناصرالدین شاه علاقه مند به عکاسی است آلبوم های عکاسی خود را مدون کرد و برای ناصرالدین شاه فرستاد و اسم آن را کتاب عکس گذاشت. او بیش از 1400 عکس را گردآوری کرد و نزدیک به 120 صفحه شرح برای عکس ها. او در زمانی که در سال های 1300 تا 1303 قمری والی خوی بود عکس هایی نیز از این شهر گردآوری کرده است. در این آلبوم اطلاعات خوبی در مورد وضعیت اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و معماری و ... به چشم می خورد. در ادامه خانم حسنین به ارائه عکس هایی از آلبوم علیخان والی برای حاضرین پرداختند که از صفحه 39 این آلبوم را شامل می شود. سخنران بعدی آقای علیرضا مقدم مقاله خود را با عنوان «مشایخ صوفیه آناطولی و تاثیر خوی در فعالیت های اجتماعی آنان» ارائه کردند. اعراب مسلمان بعد از اسلام سعی کردند آسیای صغیر را تصرف کنند اما در آن زمان مقدور نشد تا اینکه در سال 463 قمری در جنگ ملازگرد ترکان مسلمان و بعد هم در حمله مغول این امر محقق شد. در این میان خوی نقش بسزایی داشت زیرا مرکز فرماندهی سلطان الب ارسلان در جنگ ملازگرد خوی بوده است. در این بخش به طریقت های صوفیانه که ریشه در شهر خوی دارد می پردازیم. 1- طریقت اخی گری: که از بنیانگذاران آن اخی شرف الدین که جد هشتم آن در زمان سلطان قلیچ ارسلان از خوی به آنکارا مهاجرت کرد و حکومت اخی ها را تاسیس کردند. 2- طریقت مولویه: شیخ اوحدالدین خویی که از یاران مولانا بود بانی این طریقت بشمار می رود. 3- طریقت بکتاشیه: که بنیانگذاران آن در شکل گیری این طریقت و هم در شکل گیری حکومت عثمانی نقش داشتند. در طوماری که مربوط به پهلوان محمود پوریای ولی است به آمدن عشایر بکتاشی اشاره شده است. 4- طریقت خلوتیه: شیخ عمر خلوتی بانی آن بود که مدتی در خوی بسر برده و سیر و سلوک تصوف را در خوی به پایان برد. 5- طریقت بایرامیه: پسر حاج بایرام ولی در اواخر قرن 8 هجری به خوی آمد و مدتی در خوی بود و اجازه نامه خود را از خوی گرفت و بعد در زمان ایلدریم بایزید به عثمانی رفت. 6- طریقت حروفیه: خلیفه شیخ فضل الله حروفی از خوی به آسیای صغیر مهاجرت کرد و در میان بکتاشیان طریقت حروفیه را رواج داد. 7- طریقت صفویه: شاه اسماعیل صفوی که درویش بود در خوی اقامت یافت و پایتخت زمستانی خود را خوی قرار داد و کاخی در اطراف مزار شمس تبریزی بنا کرد. نشست سوم همایش «خوی در گذر تاریخ» با عنوان خوی؛ خاندان ها - مراجع تاریخی با حضور مدیر نشست استاد رحیم رئیس نیا و اعضای نشست خانم دکتر الهام ملک زاده، خانم دکتر صفورا برومند ، آقای دکتر عمادالدین فیاضی ساعت 12 روز پنج شنبه 20 شهریور برگزار شد. نخستین سخنران دکتر غلامعلی پاشازاده مقاله خود را با عنوان «جایگاه حسینقلی خان دنبلی در حکومت دنبلی های خوی» ارائه دادند. وی به توصیف حکومت دنبلی ها و سپس معرفی حسینقلی خان دنبلی و اقدامات پرداختند. حسینقلی خان فرزند احمدخان دنبلی و مادرش عالیه بیگم دختر مستوفی الممالک نادرشاه بود و در برهه ای حساس که آقامحمدخان قدرت پیدا می کند به جای منازعه با قدرت جدید بنا را به مسامحه و اطاعت میگذارد. وی از طرف آقامحمدخان به عنوان سردار آذربایجان لقب می گیرد. ساخت مدرسه خان و مسجد خان و مسجدی در سامرا از قدامات وی است. سخنران دوم دکتر سجاد حسینی در مقاله خود با عنوان «صفای دارالصفا به قلم مظفرالدین میرزا»گفتند که هر پژوهش تاریخی که در آذربایجان انجام می شود یک گوشه ای از آن به خوی می رسد. خوی شهر نخبه پروری است. سخنران بعدی آقای صادق حجتی هم مقاله ای در ارتباط با خاندان دنبلی با عنوان «طوایف مرزی و حکومت مرکزی ایران؛ مطالعه موردی، دنبلی ها» به نحوه حکومت دنبلی ها در این منطقه و ارتباط آنها با حکومت مرکزی اشاره کردند و اینکه حکومت مرکزی از منازعات درونی شاخه های خاندان دنبلی برای تسلط بر آن مناطق استفاده میکردند. آخرین سخنران خانم روح انگیز کراچی مصحح دیوان حیران دنبلی سخنرانی خود را راجع به این دیوان ارائه دادند و انگیزه تصحیح آن را اینگونه عنوان کردند که متوجه شدم در کشور آذربایجان مرتب گزیده هایی از دیوان حیران دنبلی به صورت های مختلف چاپ می شود و احتمال دادم که میخواهند این شاعر را هم از ما بگیرند. پس وظیفه خود دانستم این کار را تصحیح کنم. حیران دنبلی دختر کریم خان کنگرکوی دنبلی است. هم دوره با محمدشاه و ناصرالدین شاه قاجار است. وی بعد از جنگ های عباس میرزا با خانواده خود به جنوب ارس آمدند، این مهاجرت به مزاق وی خوش نیامده چون از یار و دیارش دور افتاده است. دیوان حیران دارای پنج هزار بیت شامل غزل، قصیده و مثنوی است. وی شاعر غزلسرا بوده است. شعرهای آیینی و دینی دارد. بن مایه کارش عشق و هجران است. دور افتادگی از یار و دیار در اشعارش معکوس است. محتوای بعضی از قصاید شخصی و شکوه از روزگار خودش بوده است. نشست چهارم همایش «خوی در گذر تاریخ» با عنوان مفاخر خوی با حضور مدیر نشست دکتر نصراله صالحی و اعضای نشست دکتر حمید دهقان، دکتر نیره دلیر و دکتر مهدویان ساعت 15 روز پنج شنبه 20 شهریور ماه 1393 برگزار شد. اولین سخنران نشست دکتر رئیس نیا مقاله خود را درباره باباگیچ لو که یکی از عارفان خوی است ارائه دادند. خوی ستاره های درخشانی دارد از جمله باباگیچ لو(بابامرالی) است که تمام منابع زادگاه او را خوی می دانند و همراه مریدان آهوسوار خود به دست سلطان اورخان غازی شرکت داشته اند. مریدان و پیروان جماعت گیچ لی بابا در منطقه وسیعی از آناطولی پراکنده بودند. درویشان غازی که وی نمونه ای از آنها بوده است نقش زیادی در تشکیل دولت عثمانی داشته اند. «ماه در جویبار» روش شناسی پیوند بین عقل و ایمان در تاریخ؛ نقد و بررسی سیره رسوال اله در اثر دکتر زریاب خویی عنوان سخنرانی دکتر مجید حاج بابایی سخنرتن دیگر نشست بود. وی به مقایسه دکتر زریاب خوی و دکتر امامی پرداختند و گفتند دکتر زریاب خویی یک عالم وارسته و دانشمند است. وی هر چیزی نمی نوشت. دکتر امامی هم در هر دو بعد علمی و اخلاقی به مانند دکتر زریاب هستند. ایشان یک تعادل وجودی و شخصیتی دارند. دکتر زریاب از معدود مورخانی است که روش شناسی خود را خوب معلوم کرده است که در ده صفحه اول سیره رسول اله به خوبی مشخص است. او احساس می کند که می خواهد نیاز مخاطبان عصر خود را جواب بدهد. وی در مقدمه کتابش می گوید برای جوابگویی به دغدغه جامعه خودم این کتاب را نوشتم. او می خواهد پیوندی بین امر قدسی که ثابت است و تاریخ که متغیر است برقرار کند. نقدی را هم وارد می کند و واژه تاریخ بنیادی یا تاریخ نگری را مطرح می کند. وی نقد می کند که وقتی غربی ها وارد تارخ نگری شدند همه چیز را دنیوی کردند. ژسخنرانی دکتر برومند اعلم درباره تکوین و تحول عقیدتی بکتاشیان علوی در آناتولی باتکیه بر آثار دکتر امامی خویی بود. گستردگی جغرافیای فرهنگی متمدن جهان اسلام باعث ظهور جریانهایی بود که صاحبان آن به تلفیق شاخص های عقیدتی و فکری مکاتب موجود منطقه و مبانی اصیل اسلامی پرداختند و فرقه های التقاطی را به وجود آوردند که در ظاهر گرچه اسلامی بود اما در محتوا عمدتاً با اصول اساسی اسلام در تضاد قرار داشت. سرزمین آناتولی به دلیل موقعیت بسیار مهم جغرافیایی خود خاستگاه جریان علوی و بکتاشی است. در قرن هفتم هجری با فرار مردم از مقابل تهاجم مغولان، پیروان طریقت ها، آناتولی را محیطی آرام برای خود یافتند وتبلیغات تصوف در آناتولی اوج گرفت. طریقت هایی نظیر قادری، اسحاقی، قلندری، حیدری، رفاعی، مولویه و بسیاری دیگر شروع به شکل گیری و گسترش نمودند و در مقابل رشد تسنن در شهرها، در روستاها و در بین ایلات و عشایر هوادار یافتند. ممنوع بودن بسیاری از مراسم و سنن ترکمنها به وسیله شریعت اسلامی از دیدگاه آنان پذیرفتنی نبود. از این رو گروهی از صوفیان که به آداب و رسوم ترکمن ها آشنایی داشتند، تصوفی ساده و قابل هضم را در میان آنان تبلیغ نمودند. این تبلیغات آنان بیش از تسنن با عقاید تشیع غالی سازگاری داشت. از این رو شکل گیری طریقت های علوی نظیر بابایی، بکتاشی، قزلباش، تخته چیان و چپنی ها در آناتولی با تکیه بر پایگاه همین قبایل و ایلات ترکمن بود. به گفته دکتر امامی خویی طریقت بکتاشی از زمان اورخان غازی تشکل خود را آغاز نمود. سخنران بعدی آقای بهرنگ ذوالفقاری مقاله ای تحت عنوان «ژاله آموزگار از تاریخ نو تا به عهد کهن» ارائه دادند. وی گفتند اول به دلیل ادای دین به استادم دوم به دلیل جایگاه ایشان و سوم تاسی از استاد ارجمند خودکه ایشان در بیشتر از ده منطقه یاد استادان و همکارانشان را گرامی داشته اند. دکتر آموزگار یک ماه بعد از دکتر امامی خویی متولد شدند. امامی خویی از ایران دوره سلجوقی می گوید دکتر آموزگار از ایران دوره باستان. تالیفات ایشان بیش از دوازده اثر است. مقالات زیادی نوشته اند. وی از دانش آموختگان نسل اول نظام دانشگاهی ایران است.

|+| نوشته شده توسط گروه تاریخ زنجان در دوشنبه بیست و هشتم مهر 1393  |
 بارم بندی کتاب تاریخ بیداری اسلامی

بارم بندی کتاب بیداری اسلامی ضمیمه تاریخ معاصر

کتاب ضمیمه (بیداري اسلامی) فقط در برنامه تدریس و ارزشیابی مستمر گنجانده شود و در آزمون پایانی منظور نشود.   [ادامه ...]

 

|+| نوشته شده توسط گروه تاریخ زنجان در دوشنبه هجدهم آذر 1392  |
 تاريخچه حسينيه اعظم زنجان

 تاريخچه حسينيه اعظم زنجان

حسينيه اعظم زنجان در جنوب شهر زنجان كه بين مدارهاي 36 درجه و 37 درجه شمالي و نصف النهارهاي 48 درجه و 5/49 درجه شرقي واقع شده قرار گرفته است.
تاريخچه حسينيه اعظم را با ياري گرفتن از گزارش شفاهي اهالي محل ،معمرين ،خادمين و هيات امناء قديمي و از آن اشخاصي كه خودشان بطور مستقيم و يا بطور غير مستقيم از طريق پدر بزرگهايشان و از كسان ديگر راجع به قدمت و تاريخ گذشته حسينيه خاطراتي داشته اند نقل مي كنيم .البته بديهي است كه در نقل قول احتمال كم يا زياد بودن مطلب گفته شده وجود دارد ولي سعي شده مطالب با تطبيق همديگر نزديك به حقيقت باشد تا بتوان نسبت به آنها استناد جست و آيندگان بتوانند از آن استفاده كنند.متأسفانه تاريخ مدون ما در گذشته هميشه دچار چنين نقصهايي بوده است .نبودن افراد خبره و علاقمند در شهرمان كه بخواهند حوادث مختلف را ثبت و ضبط كرده و آنها را به آيندگان انتقال دهند هميشه يكي از معضلات جامعه شهر زنجان بوده است و اگر تعدادي كتب تاريخي نيز تأليف وتدوين شده و موجود است بدون تجزيه و تحليل بوده و از جزئيات مهم تاريخي چشم پوشيده اند لذا مورخين حوادث را بصورت كلي و گذرا و بشكل قصه و داستان گونه نقل كرده اند.
با اينهمه ،خوشبختانه ما توانستيم با استفاده از گفته ها و نوشته هاي بزرگان و اهالي محل تاريخچه حسينيه اعظم را بصورت تحليلي كه گوياي گذشته روشن آن است به علاقمندان تاريخ شهرمان و مخصوصاً به عاشقان حسين عليه السلام ارائه نماييم اينكه حسينيه هم مسجد و تكيه و هم مدرسه علميه بوده شكي نيست . اولين سند مكتوب كه با مهر (حاج ميرزا لطف الله شيخ الاسلام وآخوند ملا كاظم )ممهور شده صفر المظفر 1295 هجري قمري را نشان ميدهد كه در زير وقفنامه دو شخص خيرو نيكو كار بنام هاي (حاج ميرزا محمد نقي و حاج ميرزا بابايي)تاجر كه دو باب دكان را وقف صحيح شرعي نموده اند آمده است.در اين وقف نامه قيد شده با اطلاع عاليجناب (آخوند ملا علي اصغر روضه خوان ) در راه جناب ابي عبدالله الحسين (ع)در تكيه حسينيه خرج و احسان نمايند از اول ماه محرم تا دوازدهم محرم هر قسم مصلحت بداند صاحب اختيار است.دومين سند مكتوب كه با مهر آقاي (سيد عبدالرحيم مجتهد و آقا سيد علي و آقا شيخ ابراهيم) ممهور شده مربوط به تاريخ شوال 1322 هجري قمري است كه شخصي بنام (حاج محمد هاشم شريف العلماء) وقف صحيح شرعي و حبس مخلد نموده همگي مساحت ششدانگ و يك شعير و دو ثلث شعير قريه دهجلال از قراء سجاسرود خمسه را با كافه توابع و ملحقات و مزارع مائيه و دعيه و مراتع و معالف وبسائين و مياه و عيون و انهار و املاك .... و عمارات و محل اكداس و طراقين بر حضرت سيدالشهداء ارواح العالمين له الفداء.
البته قابل ذكر است كه نامبرده اين روستا را به مساجد و مدارس واقعه در ذيل كه در دارالسعاده زنجان واقع است وقف نموده است.اين مساجد و مدارس عبارتند از :
1-مدرسه و مسجد رضوانمعان المغفور (آخوند ملا علي) اعلي الله مقامه الشريف
2-مدرسه و مسجد رضوانمكان المبرور (آقا سيد فتح الله) طاب ثراه
3-مدرسه و مسجد مقابل حمام (حاجي داداش) در راسته بازار
4-مدرسه و مسجد حسينيه
5-مدرسه و مسجد (ملا محمد علي)
آنچه در اينجا قابل توجه است اينكه در سال 1322 هجري قمري حسينيه اعظم هم مدرسه بوده هم مسجد.زيرا واقف در توضيحاتي كه در وقفنامه داده آورده است كه متولي ، منافع قريه مذكور را در وهله اول به تعميرات مدارس و مساجد اشاره شده و تامين آب آنها به مصرف برساند و نَه عشر ديگر را به حضرات طلاب محصلين ساكنين در حجرات هر مدرسه بپردازد آنهم از قرار هر حجره سه نفر طلبه.در ضمن مشروط به اينكه هر طلبه بيش از يكماه در خارج مدرسه نماند و اگر بيرون رود و برگردد بايد لااقل دو ماه تمام در حجره خود مقيم باشد تا شهريه دريافت نمايد.حال به يك سند مكتوب ديگر اشاره مي كنيم اين سند سنگ نوشته ايست كه در راهرو و مدخل ورودي مسجد حسينيه هم اكنون بر ديوار نصب شده و اشعار زير بر روي آن كنده كاري شده است:

 

بعد حمد خداي عزوجل كه كريم است و قادرو منّان جمعي از مؤمنين اهل محل همه در زهد بوذر و سلمان سّيد و ميرشان محمد علي صاحب جاه و فّر و عّزت وشان دّر درياي پاك پيغمبر پور هم اسم موسي عمران مسجدي خواستند بي مانند طرح از لطف حضرت يزدان چون به پايان رسيد اين مسجد هاتفي سفت اين در غلطان حَبَذّا مسجدي كه در منظر آمده رشك روضه رضوان سال تاريخ او طلب كردم روزي از صوفي خجسته بيان كلك بگرفت و ريخت از كلكش بر ورق اين جواهر الوان بود از وَجه پاك اين مَعبَد طلعت مسجد الحرام عيان 1261
همانطور كه تاريخ سنگ نوشته نشان ميدهد اهالي محل اين مسجد را در سال 1261 هجري بپايان رسانده اند .البته طبق گفته مُعَّمرين و اهالي محل اين تاريخ مربوط به زمان يا سال تأسيس مسجد نيست بلكه مربوط به تعمير و بازسازي مسجد است.وجود يك سند مكتوب ديگر گفته مُعَّمرين را قريب به يقين مي نمايد .اين سندعَلَمي است كه بر روي آن تاريخ (1221)كنده شده و به مسجد حسينيه اهداءگرديده است .اينها سندهاي موجود و مكتوب در باره تاريخ تاسيس حسينيه اعظم است ولي گفته هاي شفاهي به زمانهاي پيش از اين سالها اشاره دارد .ميگويند در تاريخ 1114 هجري قمري زنگ بزرگي به مسجد اهداء شده و اين زنگ تا چهل يا پنجاه سال پيش موجود بود كه بعد شكسته شده و از بين رفته است.همراه اين زنگ مقاديري وسايل ديگر مثل طبل وشيپور و چند قطعه شمشير و يك عدد كشكول هم بوده كه از آنها هم فعلاً اثري نيست.شايد در زمان رضاخان بعلت تعطيلي مساجد جمع آوري و احتمالاً به مراكز فرهنگي و باستاني برده اندو يا اصلاً معدوم كرده اند.براي تعيين دقيق تأسيس و احداث مسجد به مدارك ديگري نيز نياز مي باشد كه متأسفانه به آنها دسترسي پيدا نشد.لذا براي نزديك شدن به تاريخ حقيقي بناي مسجد بهتر اين است كه قدمت بافت شهر،تاريخ بناي مساجد و آثار ديگر باستاني شهر را كه در اطراف و يا نزديكي حسينيه قرار دارند بررسي نمود.

 

 

 

|+| نوشته شده توسط گروه تاریخ زنجان در دوشنبه بیست و هفتم آبان 1392  |
 جلسات نقدو بررسی کتاب در استان زنجان

 

 

 

جلسات نقد و بررسي كتاب استان زنجان

 

 

كتاب به عنوان مهمترين محمل اطلاعاتي از سنگ نبشته ها گرفته تا شكل امروزين آن ، همواره نقش مهمي در فرايند ارتباطات و توسعه ي فرهنگي داشته است ، لذا كانون هاي توليد اطلاعات ، موسسات مرتبط با كتاب و همچنين جامعه ي كتابخوان مي توانند نقش موثري در جلوگيري از انزوا و به حاشيه رانده شدن اين كالاي فرهنگي داشته باشند . يكي از مهمترين عواملي كه تاثير بسزايي در عدم مطالعه داشته است ضعف فرهنگي اطلاع رساني و عدم توجه به كتاب مي باشد تا آنجا كه در ايران امروز چاپ كتاب معرفي و آثارو تقدير از نويسندگان آن چنان كه شايسته ي حجم آثار تاليفي است، گسترش نيافته، لذا بي‌ترديد اقبال به اين امر از واجبات وظايف مراكز فرهنگي‌و متوليان فرهنگ به خصوص اداره كل كتابخانه هاي عمومي است .

از طرفي تمركز فعاليت هاي حوزه كتاب در پايتخت ايران و توجه بيش از حد ادارات و موسسات فرهنگي به مركز، بسياري از مردم استان‌هاي مختلف را از توجه به امور بازداشته و گسترش نامتوازن رسانه‌ها و پخش معيوب كتب در ايران به اين جهل ناخواسته دامن مي‌زند.

لذا برگزاري جلسات نقد و بررسي كتب و معرفي نويسندگان مي تواند تا حدودي به گسترش فرهنگ كتابخواني ، تمركز زدايي از اين حوزه ، رويكرد نو و متنوع به كتاب هاي تازه چاپ شده و در نهايت به رشد همه جانبه ي فرهنگ ايران كمك كند.

 

اهداف و دستاوردهاي نقد و بررسي كتاب :

- معرفي كتب،بررسي كتب،جلب مشاركت مردم و آشنايي با اصول صحيح نقد

- بررسي كتب تازه چاپ شده در ايران كه خود به توليد كتب درجه‌ي يك در هر حوزه از ساحت تفكر كمك مي كند.

- بررسي كارنامه يك مولف

- غني سازي اوقات فراغت جوانان

- تقدير از مولفان و ارسال مقالات ارائه شده براي آنان (اگر در قيد حيات باشد)

- بررسي كارنامه‌ي نشر يك انتشاراتي فعال در استان يا كشور كه به چاپ آثار شاخص در حوزه هاي مختلف فرهنگي همت گماشته اند.

- تمركز زدايي از جمع شدن تمامي جلسات

- بسط فرهنگ كتابخواني در استان كه در نتيجه‌ي معرفي كتب مطرح

- تشويق و ترغيب دانش آموزان و دانشجويان براي مشاركت در جلسات عصر كتاب كه خود به گسترش فرهنگ كتابخواني مي انجامد.

- تقدير از فعالين عرصه فرهنگ و انديشه در استان كه در اثر تمركز امكانات در پايتخت غالبا مهجور مي‌مانندو نسبت به آثارشان بي‌توجهي مي شود.

- حمايت و تجليل از هنرمندان ،مشاهير و....

 

 

برگزاري جلسات نقد و بررسي كتاب در استان زنجان:

اين جلسات از شهريور ماه سال 1383 تا كنون در غالب گروه‌هاي شش گانه (علوم اجتماعي ،تاريخ، فلسفه، كودك و نوجوان،كليات،ادبيات) به صورت ماهانه سلسله نشست هايي جهت نقد و بررسي كتاب برگزار مي‌ كند كه در سال جاري دو گروه حديث و قرآن و تربيت بدني نيز به اين گروه ها اضافه شده است.


پنجاه ونهمين نشست گروه تاريخ عصر كتاب برگزار شد. نقد وبررسي كتاب ساختار نهاد وانديشه هاي ديني درايران عصر صفوي :تاريخ تحولات ديني ايران درسده هاي دهم تادوازدهم هجري قمري نوشته دكتر منصور صفت گل

پنجاه ونهمين نشست گروه تاريخ عصر كتاب به همت اداره كل كتابخانه هاي عمومي استان در محل سالن اجتماعات كتابخانه عمومي سهروردي زنجان برگزار شد.

در اين نشست كتاب ساختار نهاد وانديشه هاي ديني درايران عصر صفوي :تاريخ تحولات ديني ايران درسده هاي دهم تادوازدهم هجري قمري نوشته دكتر منصور صفت گل باحضور علاقمندان به حوزه تاريخ مورد نقد و بررسي قرار گرفت.

در ابتداي نشست خانم فتحي از از اعضاي گروه تاريخ عصر كتاب به عنوان اولين سخنران اين نشست ،توضيحات مختصري رادرباره كتاب ونويسنده آن ارائه نمودند.

سپس آقاي صديقيان از فعالان حوزه تاريخ به عنوان منتقد كتاب پشت تريبون رفته وكتاب ساختار نهاد وانديشه هاي ديني درايران عصر صفوي :تاريخ تحولات ديني ايران درسده هاي دهم تادوازدهم هجري قمري نوشته دكتر منصور صفت گل را نقد وبررسي نمودند.

پرسش وپاسخ درباره موضوع ومحتواي پايان بخش اين نشست بود. دراين بخش حاضرين درخصوص كتاب وموضوع جلسه به تبادل نظر پرداختند.

 

|+| نوشته شده توسط گروه تاریخ زنجان در دوشنبه بیست و هفتم آبان 1392  |
 مسابقه کتابخوانی مهر 92

به: گروه تكنولوژي و گروه هاي آموزشي متوسطه استان

از: گروه آموزشي....درس تاريخ

موضوع:مسابقه كتاب خواني مهر ماه1392

باسلام:

       احتراما به استحضار  ميرساند ،در راستاي ترويج فرهنگ كتاب خواني،  سوال مهر ماه  مسابقه ي كتاب خواني  به قرار ذيل  مطرح مي گردد. مستدعي است ترتيبي  اتخاذ شود تا همكاران جواب سوالات را به كارشناسي گروههاي آموزشي استان ارسال  نمايند

 سوال مسابقه :روابط ایران وغرب در زمان  آق قوینلو ها را تحلیل نمائید.          

 منبع :  تشکیل  دولت ملی در ایران ( حکومت اق قوینلو و ظهور  دولت صفوی )نوشته  والتر هینتس ترجمه کیکاووس  جهانداری

                                                                            گروه آموزشي تاريخ استان زنجان

رونوشت :

كارشناسي محترم گروههاي آموزشي استان

مدارس متوسطه وپيش دانشگاهي استان

دبيرخانه  راهبري تاريخ در استان كرمان

|+| نوشته شده توسط گروه تاریخ زنجان در دوشنبه بیستم آبان 1392  |
 نمونه سوالات مفهومی درس 19 کتاب تاریخ ایران و جهان 2

 

سوالات مفهومی درس 19 تاریخ ایران و جهان 2    با عنوان: 

دخالت های روسیه و انگلستان در ایران (ازانقلاب مشروطه تا کودتای ١٢٩٩ )

 

 

      1-چرا روسیه تزاری نمی توانست مانع پیروزی انقلاب مشروطه در ایران شود؟

 

        حکومت تزاری روس در موقعیتی نبود که بتواند مانع پیروزی انقلاب مشروطه ایران شود؛ زیرا به تازگی در جنگ با ژاپن به سختی شکست خورده و گرفتار جنبش مشروطه خواهی در داخل روسیه بود.

     

     2-در جریان انقلاب مشروطه چگونه از سیاست های متظاهرانه انگلستان  پرده برداشته شد؟

 

      خیلی زود پرده از این سیاست متظاهرانه برداشته شد و دولت انگلستان در مقابل لشکرکشی محمدعلی شاه و روسیه بر ضد مجلس شورای ملی و مشروطه خواهان سکوت کرد و سپس از طریق دسیسه و دخالت های گوناگون در امور داخلی ایران، نهضت مشروطه  را از نفس انداخت.

    3-علت انعقاد قرارداد 1907 م میان کشورهای روسیه و انگلستان چه بود؟

 

  اختلافات کشورهای اروپایی بر سر منافع استعماری در اواخر قرن نوزدهم میلادی به اوج خود رسید و به تدریج زمینه را برای چنددستگی و صف آرایی آنها در مقابل یکدیگر فراهم کرد. در این میان، دو دولت انگلستان و روسیه که از قدرت یافتن آلمان و متحدانش بیم داشتند، درسال 1907 م./ 1287 ش. طیّ قراردادی با تقسیم کردن ایران میان خود، کوشیدند به اختلافات خویش پایان دهند.

    4-مهم ترین و اساسی ترین مشکل مشروطه نو پا چه بود؟

    مهم ترین و اساسی ترین مشکل مشروطهٔ نوپا، حضور تجاوزکارانهٔ انگلیسی ها و روس ها در ایران بود.

 

   5-مقدمات بازگشایی مجلس دوم مشروطه در راستای کدام هدف بود؟ مشروطه خواهان که با فتح تهران پیروزی بزرگی به دست آورده بودند، درصدد برآمدند که با حل کردن مشکلات، اوضاع کشور را سر و سامان دهند. آنها برای دستیابی به این هدف، در گام نخست مقدمات بازگشایی مجلس شورای ملی را فراهم آوردند

6- چه عواملی در آستانه ی جنگ جهانی اول حکومت قاجار را ضعیف و متزلزل کرد؟

وضعیت ناپایدار سیاسی، نابسامانی های اقتصادی و دخالت های گسترده قدرت های خارجی و اشغال بخش هایی از شمال و جنوب کشور توسط نیروهای روسی و انگلیسی، حکومت قاجار را ضعیف و متزلزل کرده بود.

 

7)دلیل تشکیل و سقوط دولت موقت  در جنگ جهانی اول چه بود؟

به دنبال پیشروی نیروهای روسیه تا دروازه های پایتخت، جمعی از مشروطه خواهان، شامل تعدادی از نمایندگان مجلس شورای ملی، وزیران و شخصیت های مذهبی، ابتدا به قم، سپس به اصفهان و سرانجام به کرمانشاه مهاجرت کردند. مهاجران در آن شهر، تحت حمایت متحدین )آلمان و عثمانی(،دولت موقت ملی را تشکیل دادند. با هجوم نیروهای متفقین به کرمانشاه و شکست سپاه عثمانی، دولت موقت ملی سقوط کرد و اعضای آن پراکنده شدند.

 

 8-ایستادگی درمقابل اشغالگران در جریان جنگ اول جهانی در چه مناطقی و توسط چه کسانی انجام گرفت؟

در برخی مناطق، به ویژه نواحی فارس و بوشهر، نیروهای مردمی تحت تأثیر فتوای مراجع و هدایت و حمایت روحانیونی نظیر آیت الله شیخ جعفر محلاتی و آیت الله سیدعبدالحسین لاری، با هدف دفاع از استقلال وطن در برابر قوای اشغالگر انگلیسی ایستادند. دلیران تنگستان و دشتستان به فرماندهی رئیسعلی دلواری تا آخرین قطرهٔ خون با نیروهای متجاوز جنگیدند و ضربات سختی بر آنها واردکردند. مردم کازرون نیز به رهبری ناصر دیوان کازرونی با شجاعت و شهامت تمام رویاروی نیروهای انگلیسی شدند. عشایر عرب خوزستان نیز در «نبرد جهاد » تلفات سنگینی بر ارتش اشغالگر وارد آوردند.

 

  9-آثار جنگ جهانی اول در کشور ایران چگونه بود؟

 

جنگ جهانی اول برای مردم ایران بسیار فاجعه آمیز بود. کشوری که دولت و مردمش، هیچ نقش و دخالتی در شروع و ادامهٔ جنگ نداشتند، تلفات جانی و خسارت های مالی هنگفتی را متحمل شد. افزون بر آن عده از ایرانیان که بر اثر درگیری های نظامی جان باختند، شمار بسیار زیادی از مردم ایران بر اثر قحطی، گرسنگی و بیماری های ناشی از جنگ و اشغال به طرز دلخراشی جان دادند. این در حالی بود که منابع اقتصادی و مواد غذایی کشورشان توسط اشغالگران مصادره شده بود.

 

 10- انقلاب اکتبر روسیه چه تأثیراتی را بر کشور ما بر جای گذاشت؟

 

 انقلاب اُکتُبر روسیه 1 در اواخر جنگ جهانی اول روی داد و بر اوضاع کشور ما بسیار تأثیر گذاشت. تغییر رژیم در روسیه، باعث بازگشت سپاهیان روس به کشورشان شد. دولت استعمارگر انگلیس با استفاده از این وضع، بلافاصله حضور نظامی خود را در مناطق شمالی ایران گسترش داد و بدین ترتیب، سراسر کشورمان را اشغال کرد. انگلیسی ها در صدد بودند تا در غیاب رقیب خود و با وجود تسلط بی چون و چرای نظامی که به دست آورده بودند، با انعقاد قراردادهایی، منافع سیاسی اقتصادی خود را تأمین کنند.

 

11-در قرارداد 1919 انگلیسی ها چه امتیازاتی را بدست آوردند؟

 بر اساس آن، امتیاز ایجاد راه آهن و راه های شوسه در سراسر کشور به انگلیسی ها واگذار می شد و ایران با گرفتن وام از انگلستان، ادارهٔ امور مربوط به دارایی و ارتش خود را به مأموران و کارشناسان و فرماندهان انگلیسی می سپرد.

 

12-انگلستان در پی  شکست  قرار داد 1919 دست به چه اقداماتی زد؟

در پی این شکست، دولت انگلیس که چنین وضعی را ناشی از ضعف حکومت قاجار و از هم پاشیدگی اوضاع ایران می دانست، درصدد برآمد که زمینه را برای تشکیل حکومت جدید از طریق کودتا فراهم کند.

 

13- ژنرال آیرون ساید چه کسانی را برای انجام کودتای 1299 مناسب تشخیص داد؟

آیرون ساید ، فرماندهٔ نظامی نیروهای انگلیسی در ایران، به جست و جو در میان نیروهای قزاق پرداخت و به کمک سیدضیاءالدین طباطبایی  که از سیاستمداران وابسته به انگلستان بود، یکی از فرماندهان نظامی به نام رضاخان را برای این منظور، مناسب تشخیص داد.

 

 14- ضرورت انجام کودتای سیاه توسط آیرون ساید چگونه به احمد شاه القا شد؟

آیرون ساید بعد از آماده کردن رضاخان برای انجام کودتا، به تهران آمد و به احمد شاه چنین القا کرد که حرکت نظامی رضاخان به سوی تهران، برای حفظ کشور و سلطنت ضروری است.

 

                                                                   گروه آموزشی تاریخ استان زنجان

 

|+| نوشته شده توسط گروه تاریخ زنجان در دوشنبه بیستم آبان 1392  |
 تحلیل سوالات تاریخ کنکور 92
بسمه تعالی                                                                     

احترا ما بررسی و تحلیل سوالات کنکور سال 92 که توسط گروه تاریخ استان زنجان  انجام پذرفته  خدمتتان ایفاد می گردد.                                                                                         

نقاط قوت:                                                                                                                                 

·        1)از لحاظ تقسیم بندی ارائه  سوالات 4 سوال از سال دوم تاریخ ایران و جهان 1، 7سوال از تاریخ ایران  جهان 2 و 4 سوال از تاریخ سال چهارم  می باشد با توجه به مطالب و اهمیت دوران جدید و معاصر اختصاص 7 سوال از کل سوالات کنکور به کتاب تاریخ ایران و جهان 2 منطقی به نظر میرسد

2) تعدادا سوالات متوسط به نسبت سوالات  ساده و  دشوار دو برابر میباشد (شامل سوالات 15-14-13-12-11-6-5-2) سوالات  ساده( 1-3-7) سوالات گنگ(4-9-10)

3)از لحاظ ویرایش و نکات دستوری و غلط املائئ در سطح استاندارد تهیه شده است .

4)از اینکه در سوال اول  تندیس مفرغی  دوره ای ایلامی بصورت عینی مورد سوال قرار گرفته به خصوص که در ارتباط با اهمیت زنان در تاریخ ایلام می باشد  قابل توجه می باشد

 نقاط ضعف

1-در ارائه سوالات سال دوم به لحاظ  محتوائی نسبت سوالات ارائه شده  در تاریخ بعد اسلام تا ظهور صفویه فقط  دوران  صدر اسلام (سوال 3 و قرو ن اول هجری سوال 4)  مد نظر قرار گرفته و دوران میانه تاریخ ایران ( حکومت های متقارن  - ، ترکان ، مغولان و تیموریان ) مورد توجه قرار نگرفته  است.

2- تعداد سوالات لحا ظ شده برای درس تاریخ  به خصوص به دلیل  تخصصی بودن این درس  در علوم انسانی   در مقایسه با درس جغرافیا که 20 سوال طرح شده است کمتر می باشد.

 راه کارها :

 1- با توجه به  نقاط  ضعف  بیان شده پیشنهاد می گردد  در طراحی  سوالات  سال آینده  اهمیت  دوره باستان  و تاریخ  میانه ایران مود  توجه بیشتری  واقع گردد .

 2- از آنجائیکه درس تاریخ  یکی از ذروس اصلی و تخصصی رشته  علوم انسانی می باشد در نظر گرفتن  تعداد سو الات  بیشتر و معقول در مقایسه  با درس جغرافیا ضروری به نظر می رسد.

 

  گروه آموزشی تاریخ استان زنجان

|+| نوشته شده توسط گروه تاریخ زنجان در دوشنبه سیزدهم آبان 1392  |
 
 
 
بالا