تاریخی
  نمونه سو.الات تاریخ شناسی

سوالات انشایی و عینی کتاب تاریخ شناسی دروس 15-9

الف- سئوالات انشایی

1-    دو مورد از علل جعل و تحریف نسب نامه ها توسط فرمانروایان گذشته را بررسی کنید.(درک و فهم)

2-   یکی از کاربردهای نسب نامه در مطالعات تاریخی« ارائه و شناخت رویدادهای تاریخی است» توضیح دهید این کار چگونه انجام می گیرد؟(درک و فهم)

3-    موقعیت و وظیفه ی هر کدام :«سانسور» «نسابه» و «نقیب» را مقایسه کنید.(تجزیه و تحلیل)

4-    چه عواملی موجب کم اعتبار شدن و یا بی اعتباری نسب نامه ها می شود؟(دانش)

ب- سوالات عینی

1- کدام یک از سلسله های ایرانی ادعا داشتند که از نسل «بهرام چوبین» می باشند؟(دانش)

الف- سامانیان              ب- صفاریان                         ج- ساسانیان             د- طاهریان

2- هر نسل یک دوره چند ساله را در بر می گیرد؟(دانش)

الف- سی و سه سال                    ب- سی سال                        ج- صد سال         د- صد و سه سال

3- کدامیک از تعاریف زیر در مورد کلمه "نسل"  صحیح است؟( دانش)

الف- دوره ی زندگی هر فرد تا وقتی که جای خود را به دیگری دهد.

ب- هر گاه کسی جای حکومت دیگری را پر کند یک نسل جدید نامیده می شود.

ج- منظور همان پیشینیان و اسلاف می باشد.

د- پایان زندگی پدر و آغاز دوره ی فرزند را یک نسل می دانند.

4-  ساده ترین وسیله ی نشان دادن روابط افراد خویشاوند ....................است( دانش)

5- چرا در جوامع باستان همگان توجه ویژه ای در به خاطر سپردن نسب افراد و قبایل داشته اند؟(درک و فهم)

الف- زیرا نجبا و اصیل زادگان قدرت را در دست داشته اند.

ب- به دلیل اینکه روابط اجتماعی و سیاسی بر اساس خویشاوندی و روابط قبیله ای بوده است.

ج- به علت اینکه بر اساس روابط سببی اتحاد قبایل به وجود می آمد.

د- چون روابط اجتماعی و سیاسی بر اساس خویشاوندی و روابط قبیله ای نبوده است.

6- مورخان برای ............ و محققان علوم دینی برای ..................... به انساب توجه دارند.(درک و فهم)

7- کدامیک از عوامل زیر ضرورتی را برای توجه به نسب در جامعه ی امروز ایجاب نمی کند؟(درک و فهم)

الف- جابجایی فراوان گروه های انسانی                                   ب- وجود موسسه ثبت احوال

ج- باعث منفعت شخصی نمی گردد.                                         د- الف و ب

8-  در مورد نسب شناسی گزینه های صحیح را با ذکر شماره مشخص کنید.(درک و فهم)

1- در تمدن اسلامی نسابه رابط میان حکومت با خاندانهای مهم بود.

2- این افراد در میان اعراب نسب افراد را می شناختند و آموزش می دانند.

3-از جمله کسانی که پس از رسیدن به قدرت اقدام به ساخت نسب نامه  ................... نمودند.

الف- نسابه                    ب- فاطمیان                                         ج- نقیب                  د- سامانیان

9- سفر نامه ها در توسعه ی کدام علم نقش مهمی داشته اند؟(دانش)

الف- باستان شناسی                ب- جامعه شناسی                               ج- جغرافیا           د- معماری

1-    دلایل عمده ی مسافرت جهانگردان اروپایی به اقصی نقاط گیتی در قرون اخیر چه بوده است؟(دانش)

الف- آشنایی با عجایب جهان           ب- آشنایی با فرهنگ کشور ها        ج- برتری علمی و صنعتی این کشور ها           د- بازدید آثار باستانی جهان

2-    آداب و رسوم و شیوه های معیشتی در کدام شاخه ی تاریخ مورد بررسی قرار می گیرد؟(دانش)

الف- تاریخ عمومی              ب- تاریخ اجتماعی             ج- سیره نویسی                    د- زندگی نامه

3-    گزینه های صحیح را با حرف (ص) مشخص کنید.( درک و فهم)

الف- سفر به دلیل عادت شکنی و تجاربی که به همراه دارد، موجب تحولات روحی می گردد.

ب- مهاجرت ایلات و عشایر در ایران از نوع سفر های اجتماعی است.

ج- معمولا به دنبال سفر های مذهبی ، تحولات اجتماعی رخ می دهد.

د- مسلمانان برای کسب مواد اولیه و فروش کالا و گسترش مسیحیت به غرب سفر می کنند.

13- مهمترین انگیزه برای انجام سفر های علمی ............. می باشد.(دانش)

14- کدامیک از سفر های زیر از نوع اکتشافی می باشد؟(تجزیه و تحلیل)

الف- سفر ابن بطوطه به آسیا                                ب- سفر گوبینو به ایران

ج- سفر های محمود غزنوی                                 د- سفر مادام دیولافوا به ایران

15- کدامیک از سفر های زیر به منظور بررسی اقوام و فرهنگهای آنان انجام می شود؟(دانش)

الف- پژوهشی                                  ب- علمی                          ج- اجتماعی                 د- سیاسی

16- در دوره ی کدامیک از پادشاهان زیر زائران و بازرگانان و هیاتهای سیاسی فراوان به ایران سفر می کردند؟

الف- شاه عباس اول صفوی               ب- سلطان محمود غزنوی                 ج- نادر شاه افشار               د- احمد شاه قاجار

17- مهم ترین انگیزه دینی اروپائیان از سفر به مشرق زمین رواج .............. بود.(درک و فهم)

18- گزینه های صحیح را با حرف (ص) مشخص کنید.( درک و فهم)

الف- یکی از دلایل کثرت سفر نامه ها در دوره ی خاص «اهمیت نظامی» آن منطقه می باشد.

ب- سفر نامه های به جا مانده توسط بازرگانان و سفیران نیز نوشته شده است.

19- کدام گزینه از جمله منابع کسب اطلاعات درباره ی شخصیت های تاریخی نمی باشد؟(درک و فهم)

الف) کتاب های سیره، دایره المعارف         ب) وفیات، شرح حال ها      ج- تاریخ های محلی، کتابهای سیره           ج) کتابهای سیره،کرونولوژی

20- در تاریخ معاصر ایران نگارش زندگینامه از چه زمان رایج تر شد؟(دانش)

الف) مشروطه               ب) پس از مشروطه                   ج) قبل از مشروطه             د) دوران پهلوی

21- کدام دسته از منابع زیر دارای حقایق اخلاقی، تاریخی و اجتماعی فراوانی می باشد؟(دانش)

الف) نسب نامه ها    ب) زندگی نامه ها     ج) محسوسات   د) منقولات

22- به کدام دلیل زیر ، زندگی نامه ها در ردیف مهمترین منابع مورد استفاده تاریخ نگاران هستند؟(درک و فهم)

الف) زیرا به جنبه ای از تاریخ ارتباط بشتری می یابند              ب) زیرا با انگیزه های یکسان نگاشته نمی شوند

ج) زیرا معمولا به روش یکجا نوشته و تدوین می گردند             د) زیرا دارای انواع اطلاعات سیاسی، اجتماعی ، فرهنگی و نظامی هستند

23- زندگی نامه کدامیک از افراد زیر به صورت یادداشت های روزانه ثبت شده است؟(دانش)

الف) فردوست         ب) ابن بطوطه                 ج) اسدا..... علم             د) هویدا

24- کتاب های "سیره" جزء کدام یک از منابع کسب اطلاع از گذشته قرار می گیرند؟(دانش)

الف) نسب نامه ها          ب) سند خطی               ج) سفرنامه ها          د) زندگی نامه ها

25- زندگی نامه ی عارفان و دانشمندان برای نگارش چه شاخه هایی از تاریخ مفیدند؟(دانش)

الف) تاریخ اجتماعی                  ب) تاریخ فرهنگ و تمدن                      ج) تاریخ انقلاب                      د) تاریخ علما

26- بسیاری از موضوعات سیاسی در زمان وقوع و جریان به دلیل.......... یا.......... بودن آنها بطور مشروح ثبت یا منتشر نمی گردند.(درک و فهم)

27- " تاریخ زندگی اشخاص" علاوه بر یادداشتهای خصوصی در دوران زندگی خود شامل ........... و.......... و.......... نیز می شود؟(درک و فهم)

28- تنوع و تعداد کدام یک از رسانه های زیر از جمله شاخص های تشخیص ترقی یک کشور محسوب می شود؟(دانش)

الف) رادیو                            ب) تلویزیون                          ج) نشریه ها                د) فیلم

29- محدودیت موجود در نشریه ها نسبت به رادیو تلویزیون شامل کدام مورد می باشد؟(دانش)

الف) از نظر سرعت انتقال اخبار        ب) پیدایش حس همبستگی      ج) ایجاد روحیه همدردی در جامعه        د) داشتن تفسیر و تحلیل

30- کدام گزینه از کارکردهای اصلی نشریه ها در تحول تاریخ بشر است؟(دانش)

الف) انتشار خبر                     ب) متنوع بودن                     ج) نقش آگاهی بخش                  د) نوع نگارش

31- گزینه های صحیح را با حرف(ص) مشخص کنید.(درک و فهم)

الف) معنای اختصاصی نشریه عبارت است از روزنامه یا مجلاتی که با هدف و زمان معین بطور متناوب چاپ و توزیع گردند.

ب) معنای اختصاصی نشریه عبارت است از هر وسیله ای که برای رساندن اخبار و اطلاعات به کار برده می شود

ج) مراحل تهیه هر نشریه به ترتیب عبارت است از تهیه خبر، تنظیم و تنقیح مطالب، توزیع و ساخت و چاپ نشریه

د) مهمترین عواملی که در توزیع و فروش نشریه ها موثرند عبارتند از سرعت، پراکندگی مشتریان و زمان انتشار

32-به طور معمول محورهای موضوعی نشریه ها در بالای....... و یا روی........ آنها ذکر می گردد.(دانش)

33-گزینه های مربوط به یکدیگر را مشخص کنید)ترکیب)

1) تقسیم بندی نشریات براساس موضوع                                                                   الف) تقسیم بندی نشریات براساس مسائل ادبی،خبری، سیاسی

2) زیرا عاملی مهم در ترقی فکری ،اقتصادی و سیاسی جوامع بوده اند              د) علت اهمیت نشریات

3) تقسیم بندی بر اساس زمان                                                                   ج) تقسیم بندی نشریات بر اساس کیفیت، میزان اهمیت و کاربرد مطالب

                                                                                                                      ب) تقسیم بندی نشریات بر اساس فاصله موجود میان چاپ دو شماره آن      34- اولین روزنامه ایران به نام........... توسط شخصی به نام .................... و در زمان پادشاهی........ منتشر شد.(دانش)

35- کدام یک از مورخان زیر فرمانروایی مغولان را مورد انتقاد قرار داده است؟(دانش)

الف) اسکندربیگ ترکمان(منشی)                   ب) عطاملک جوینی                     ج) ناظم الاسلام کرمانی                د) منهاج سراج

36- تحول بنیادی در نگرش دینی دولت ایران از چه زمانی پدیدار گردید؟(دانش)

الف) تاسیس دولت تیموریان           ب) سقوط حکومت عباسیان                  ج) به قدرت رسیدن صفویان          د) پیروزی مسلمین بر ساسانیان

37- تاریخ نویسی محلی از چه دوره ای در ایران رشد کرد؟(دانش)

الف) مغولان                   ب) تیموریان                      ج) صفویان               د) مشروطه

38- تاریخ نویسی علمی مستلزم دگرگونی مورخ در دو مفهوم است که عبارتند از: (درک و فهم)

الف) روش و ابزار                    ب) روش و بینش                   ج) قدرت قلم و بینش                        د)سبک نگارش و استناد

- کدامیک از کتابهای زیر از جمله مطالعات یا تحقیقات تاریخی است؟(دانش)

الف ) طبقات ناصری             ب) زندگانی شاه عباس اول                                ج) عالم آرای عباسی           د)تاریخ بیداری ایرانیان

40_ ویژگی اصلی دوره جدید تاریخی ایران که پس از ورود آریایی ها به ایران آغاز می شود عبارت است ازتشکیل................ که تا روزگار ........ به ایران ادامه داشت.(درک وفهم)

41-مطالعه کدام عامل راز بسیاری از تحولات سیاسی _اجتماعی در ایران را آشکار می کند؟(تجزیه و تحلیل)

الف) بررسی زندگی کوچ نشینان و یکجا نشینان روستایی و شهری                  ب) بررسی زندگی کوچ نشنان و یکجا نشینان شهری

ج) بررسی زندگی شهرنشینان در ایران                                                              د) بررسی زندگی کوچ نشینان

42- در کدام یک از دوره های زیر بخش کوچک اما پر نفوذ اشراف و نجبا در ایران منشا تحولات سیاسی و اقتصادی و اداری بوده اند؟(تجزیه و تحلیل)

الف) دوره ایران باستان                 ب) دوره ایران اسلامی                     ج) از مشروطیت تا عصر حاضر       د) از روزگار باستان تا  انقلاب مشروطه

43-اوضاع سیاسی ایران از دوره ............ به بعد دچار دگرگونی شد؟ (درک و فهم)

44- گزینه های صحیح را با ص مشخص کنید(درک و فهم تجزیه و تحلیل)

الف) مورخان ایرانی در آغاز ورود اسلام به ایران آثار خود را به زبان فارسی می نوشتند.

ب)استفاده از زبان عربی در تاریخ نویسی ایرانیان در پی روی کارآمدن فرمانروایان مستقل و نیمه مستقل و تجزیه خلافت اسلامی دگرگون شد.

ج) تاریخ سلسله ای ایران روایت تاریخ بربنیاد دوره فرمانروایی یک خاندان مشخص بر ایران آن زمان و بررسی وضع سیاسی همان دوران معین است.

د) در دوره تیموریان و ترکمانان یک دسته از مورخان به نگارش تاریخ عمومی و دسته ای دیگر به نگارش تاریخ شهرها پرداختند .

45- پس از نگارش کدامیک، کتابهای زیر شیوه سنتی و شیوه نو در تاریخ نویسی ایران پا به پای هم پیش رفتند ؟ ( درک و فهم)

الف) تاریخ بیداری ایرانیان             ب) منهاج و سراج                  ج) تاریخ مغول            د) تاریخ جهانگشا

46) سومریان تاریخ را چگونه تقسیم بندی می کردند ؟ ( دانش)

الف) ماقبل تاریخ ، دوره تاریخی            ب) قبل از طوفان ، بعد از طوفان       ج) قبل از عصر فلز ، دوره فلز     د) عصر کشاورزی ، عصر صنعت

47) تمدن غربی با کدام عوامل زیر پیوند ناگسستنی دارد . ( دانش)

الف) پذیرش مسیحت               ب) رنسانس             ج) انقلاب صنعتی         د) انقلاب فرانسه

48- این سخن گفته کدام یک از دانشمندان زیر می باشد ؟ ( جنگ جهانی چهارم  با چوب و چماق خواهد بود ) ( دانش)

الف) توین بی                ب) هانتینگتون                ج) انیشتین             د) ویل دورانت

49- غربیان کدام نوع از مهاجرت تمدن را به نفع خود به وجود آوردند ؟( دانش)

الف) فرار مغزها                       ب) مهاجرت به جهان سوم                ج) انتقال تکنولوژی             د) مهاجرت به فضا

50) چرا ادیان الهی نقشی مهم در تمدن بشری داشته  اند ؟ ( دانش )

الف ) چون به مسائل مادی اهمیت نمی دهند                                   ب) چون دانشهای مختلف را به انسان عرضه کرده اند

 ج) چون معتقد به وجود رقابت میان انسانها نیستند                      د) چون ابعادجهانی دارند

51) جهان صنعتی غرب جهت ایجاد فاصله میان خود با دیگر کشورهای جهان چه برنامه ای پیش رودارد ؟ ( دانش )

الف) توسعه تحقیقات علمی  و نوآوری های فنی                                                ب) حفظ برتری قدرت نظامی

 ج) تقویت و توسعه بازار مشترک                                                                        د) تداوم سیاست تفرقه افکنانه میان ملل

52) در شرایط فعلی بیش از ...................... باید از ...................... که در تمدن جدید در جریان است سخن گفت .درک و فهم)

53) در جابجایی های امروز چون یک قوم جایگزین قوم دیگر نمی شود و دگرگونی ..................... با ....................... چندان در محیط جدید صورت نمی گیرد نمی توان آن را مهاجرت نامید ( درک و فهم )

54) مهاجرت در مفهوم گذشته آن امکان وقوع ندارد بلکه به جای آن .................... امکان مهاجرت یافته است. ( درک )

55) پیشرفتهای تمدن بشری در زمان هایی بوده که ..................... و ................... میان ملتها حاکم بوده است . ( درک و فهم )

56) عواملی چون ...................... و ..................... مانع از نگرش بشر به تاریخ جهان به صورت جهانی شده است. ( درک و فهم )

57) از نظر پژوهشگران خطر کدام مسئله به اندازه بمب اتمی است ؟ ( دانش)

الف) آلودگی هوا           ب) فرار مغزها               ج) تولید انبوه                   د) افزایش جمعیت

58) بحران محیط زیست که یکی از مشکلات بزرگ عصر ماست ناشی از عواملی چون ................. ، ................... ، ........................ از ......................... است. ( درک )

59) راه حل اصلی مشکل سلاح های هسته ای در سطح جهان از ...................... آنهاست. ( تجزیه و تحلیل )

60) چاره اصلی مشکلات جوامعی که دچار بحران افزایش جمعیت شده اند عبارت  است از : یافتن ................. و بهبود ...................  و ......................... ( دانش )

الف- سوالات انشایی

1-    اقامت و مسافرت چه تفاوتی دارند؟ویژگی های آن ها را مقایسه کنید.(تجزیه و تحلیل)

2-    سفر های پژوهشی بیشتر به چه منظورهایی انجام می گیرد و مربوط به چه دوره ای از تاریخ است؟(دانش)

3-    به چه دلایلی سیاحان  در نوشتن سفر نامه ها و شرح ماجراها دچار اشتباه می گردند؟(دانش)

4-برای کسب اطلاعات از شخیصت های تاریخی از کدام منابع می توان استفاده کرد؟ (درک و فهم)

5-از انگیزه های نوشتن زندگی نامه ها و خاطرات، "تبرئه ی خویش" و " افشاگری" را مقایسه کنید. (تجزیه و تحلیل)

6-کاربرد زندگی نامه ها و خاطرات را در  نگارش تاریخ سیاسی بنویسید. (کاربرد)

1-    بنظر شما چرا تمام یا قسمتی از مطالب زندگی نامه ها ممکن است درست نباشد؟(ارزشیابی)

2-    مراحل تهیه نشریات را به ترتیب نام برده و بنویسید اخبار گردآوری شده با توجه به چه معیارهایی گزینش می شوند؟ (دانش)

3-    دومورد از نقاط ضعف و قدرت نشریه ها را نسبت به رسانه های دیگر طبقه بندی کنید.(ترکیب)

4-    از نظر علمی مهم ترین مرحله در تولید یک نشریه کدام مرحله است؟ دلایل خود را بنویسید.(درک و فهم)

5-    به نظر شما برای بالا رفتن و یا افزایش درجه اعتبار نشریه ها چه باید کرد؟ (درک و فهم)

6-    چرا نشریات عصر قاجار از عوامل ایجاد انقلاب مشروطه به شمار می آیند؟ (تجزیه و تحلیل)

7-    منابع آگاهی های کنونی ما از تاریخ ایران در دوره باستان را نام ببرید و منابع اصلی را در چهار دسته طبقه بندی کنید.(ارزشیابی)

8-   شباهت ها و تفاوت های تاریخ ایران از روزگار باستان تا انقلاب مشروطه و از مشروطه تا عصر حاضر را از نظر ساختار سیاسی و اقتصادی طبقه بندی کنید.(ترکیب)

9-    تاریخ نگاری در ایران قبل از انقلاب مشروطه و بعد از آن را با یکدیگر مقایسه کنید.(تجزیه و تحلیل)

10-مورخان ایرانی عهد مغول به چند دسته تقسیم می شدند ؟ ویژگی نگارش هر دسته چه بود؟ از هر گروه نام مورخ و کتاب وی را بنویسید.(دانش)

11-شیوه تاریخ نگاری سنتی و نوین را در ایران مقایسه کنید.(تجزیه و تحلیل)

12-منابع پایه یا منشا را با مطالعات یا تحقیقات با ذکر مثال مقایسه کنید (تجزیه و تحلیل)

19-- تاریخ جهان را با توجه به مواد و ابزاری که بشر مورد استفاده قرار داده است به چه دوره هایی می توان تقسیم کرد ؟ ( دانش )

20- عواملی را که سبب آشکار شدن اختلاف در پیشرفت جوامع می گردد نام ببرید . ( درک و فهم)

21- برای رهایی از مشکلات کنونی بشر چه نظریاتی ارائه شده است و به نظر شما بهترین راه حل کدام است ؟ ( ارزشیابی)

22- تکنولوژی و مسئله ماشینیزم چه عوارض و مشکلاتی به دنبال دارد و بهره برداری کافی و کامل از آن مستلزم چیست؟ ( درک و فهم )

23- یکی از مشکلات بزرگ عصر ما بحران محیط زیست و مسئله آلودگی هوا است راه حل این مشکل چیست ؟ ( ترکیب)

24- افزایش جمعیت جهان چه مشکلاتی را موجب شده است و حل این مشکلات در گرو چیست ؟ ( درک و فهم )

|+| نوشته شده توسط گروه تاریخ زنجان در دوشنبه سی و یکم فروردین ۱۳۹۴  |
 نمونه سوالات تاریخ ایران جهان1

تاریخ ایران و جهان 1- سال دوم رشته انسانی
  سوالات عینی
1- کدام گزینه صحیح است؟(دانش)
الف- کتاب نویسی از پنج هزار سال پیش همزمان با اختراع خط آغاز شد.
ب-کتابهای تاریخی حاوی موضوعات مربوط به چندین قرن پیش از پیدایش خط نیز می باشد.
ج- از زمان شکل گیری الفبا، ثبت وقایع بوسیله مورخین به معنای امروزی آغاز گردید.
د- وظیفه مورخ تنها بررسی جریانهای سیاسی گذشته است.
2- چه کسانی به مطالعه تاریخ نیازمندند؟(دانش)
الف-مورخان                     ب- هنرمندان                  ج- سیاستمداران                  د- همه انسانها
3- در کتابهای تاریخی ایران بسیاری از حوادث به تاریخ هجری قمری بیان می شود،زیرا.....................(دانش)
الف-تقویم رسمی ایران است.
ب- در گذشته تاریخ رسمی ایران بوده است.
ج- تا آغاز سلسله پهلوی در جهان رایج بوده است.
د- معادل هجری شمسی آن مشخص نیست.
4- ترتیب صحیح دوره های زندگی بشر در کدام گزینه آمده است؟(دانش)
الف- عصر شکار، عصر صنعت، عصر کشاورزی
ب- عصر باستان، پیش از تاریخ، دوره میانه
ج- دوره باستان،  میانه ، جدید، معاصر
د- عصر سنگ و فلز، عصر صنعت
5- به کمک کدام یک ، قبل از اختراعات مهم، انسان توانست خود را با شرایط محیط تطبیق دهد؟(دانش)
الف- توانمندیهای ذهنی                                             ب- دانش خود در مورد طبیعت
ج- پناه بردن به غار                                                  د- تلاش برای بقا
6- بشر به کمک کدامیک ، توانست ترس از طبیعت ناشناخته را کاهش دهد؟(دانش)
الف- اختراع چرخ               ب- کشف فلزات                 ج- کشف آتش            د- یکجانشینی
7- کدام تحول مهم در زندگی انسان موجب پیدایش اجتماعات منظم شد؟(دانش)
الف- کشف آتش                   ب- اختراع چرخ                    ج- اختراع خط               د- ابداع کشاورزی
8- گله داری و اهلی کردن اسب، در کدامیک از مناطق زیر، زودتر رواج یافت؟(دانش)
الف- میان دو رود              ب- آسیای مرکزی                    ج- آسیای صغیر            د- سواحل اروپا
9- کدام گزینه از موجبات رواج دادوستد در جوامع ابتدایی نبود؟ (دانش)
الف- تولید محصول اضافی               ب- ظهور شغلهای جدید           چ- ساخت ظروف فلزی        د- اهلی کردن حیوانات
10- عامل موثر در پیدایش تمدن های بزرگ مشرق زمین پیشتر از اروپا و آمریکای شمالی چه بود؟(دانش)
الف- وجود معادن مس   ب-توسعه ابزار سازی و کشاورزی     ج- وجود آب         د-برتری اندیشه و تلاش
11- کدام گزینه مقدمات اختراع خط را فراهم کرد؟ (دانش)
الف- رواج داد وستد                       ب- تقسیم کار                      ج- ساخت ظروف فلزی                      د- پیدایش دهکده ها
12- اولین فلزی که انسان شناخت چه بود؟( دانش)
الف- قلع                           ب- آهن                                 ج-مس                                   د-طلا
13- درباره فلز و استفاده بشر از آن کدام گزینه صحیح است؟(دانش)
الف – همزمان با کشف فلز ، ذوب و قالب ریزی آن توسط بشر شناخته شده است             
ب- بدنبال کشف آهن ، تحولات مهمتری در زندگی بشر پدید آمد                       
ج- قلع ،اولین فلزی بود که انسان شناخت                               
د-توسعه ابزار سازی در اروپا و آمریکای شمالی زودتر از مشرق زمین صورت گرفت
14- تا چهار قرن پیش ، عمده اطلاعات مورخان درباره سرزمین میان دو رود از چه منبعی بود؟( دانش)
الف- اطلاعات سیاحتگران اروپایی              ب- مطالب کتاب تورات                      ج- پاپیروس های مصری    د-الواح گلین بدست آمده از منطقه
15- توسط کدام گروه، خط میخی ایران و میان دو رود کشف و بازخوانی شد؟ ( دانش)
الف- سیاحتگران اروپایی              ب- مردم عراق کنونی         ج- باستان شناسان               د- پژوهشگران
16- نخستین شهرهای میان دو رود در کجا بوجود آمدند؟(دانش)
الف- بابل                ب- کلده                          ج- سومر               د- آشور
17- کدامیک از اقوام زیر از مردم میان دو رود نیستند؟ (دانش)
الف- گوتی            ب- اکدی                      ج- آشوری                 د-اموری
18- اولین فرمانروایی که توانست از خلیج فارس تا قسمت های شمالی میان دو رود باستان را تصرف کند ، که بود؟(دانش)
الف- سارگن                     ب- اتن                  ج- گیل گامش                     د- حمورابی
19- کدام قوم از شمال شرق به میان دو رود حمله کرد و حدود یک قرن بر آنجا تسلط داشت؟ (دانش)
الف-اموری                       ب- گوتی                               ج- ایلامی                              د-کاسی
20- کدام قوم برای همیشه به قدرت سیاسی سومریان خاتمه داد؟ (دانش)
الف- اکدی                        ب- گوتی                               ج – ایلامی                             د- کاسی
21- کدام گزینه مانع حضور دراز مدت ایلامی ها در میان دو رود شد؟( دانش)
الف- هجوم کاسی ها        ب- روی کارآمدن اموری ها             ج- حملات آشوری ها         د- اختلافات داخلی در ایلام
22- دولت شهرهای سومری به ترتیب ، توسط  چه اقوامی حاکمیت خود را از دست داند؟ ( دانش)
الف- اکدی – گوتی – میتانی                                                                         ب- گوتی – کاسی – اموری  
ج- اکدی – گوتی – ایلامی                                                                          د- آشوری – هیتی - ایلامی
23- کدام توضیح در مورد حمورابی مناسب است؟ (دانش)
الف- نخستین امپراتور میان رودان بود                                               ب- سرزمین های مصر و ایلام را گرفت                  
ج- قلمرو خود را با جنگ آوری گسترش داد                            د- اقداماتی در زمینه کشاورزی و بازرگانی انجام داد
24- نام دیگر حکومت ( اموری ها) چیست؟(دانش)
الف- بابل قدیم                                ب- کلدانی                            ج- بابل جدید                      د- اکدی
25- فاتح ایرانی شهر بابل چه کسی بود؟ (دانش)
الف- داریوش                                   ب- کمبوجیه                                        ج- دیا اکو                             د- کورش
26- کدامیک، آخرین قومی بود که در میان دو رود حاکمیت داشت؟ (دانش)
الف- گوتی                                        ب- اکدی                                               ج- اموری                                              د-کلدانی
27- اقوام سومری، اموری، آشوری به ترتیب توسط چه قدرت هایی نابود شدند؟( دانش)
الف- ایلامی ها- کلدانی ها و  مادها – هیتی ها و کاسی ها                                  ب- ایلامی ها – هیتی ها و کاسی ها – کلدانی ها و مادها
 ج- هیتی ها و کاسی ها – ایلامی ها – کلدانی ها و مادها                                        د- کلدانی ها و مادها- هیتی ها و کاسی ها – ایلامی ها
28- کدام گزینه در عقاید و اعمال مذهبی مردم میان دو رود و مصر باستان مشترک نیست؟ ( درک و فهم)
الف- به سرودن سرودهای مذهبی برای خدایان می پرداختند.
ب- به خدایان متعدد اعتقاد داشتند.
ج- همراه مردگان خود، وسایل آنها را نیز دفن می کردند .
د- پیش از دفن مردگان به مومیایی اجساد می پرداختند.
29- کدام قوم میان دو رود ، به ساخت نقوش برجسته به ویژه از جانوران علاقه بسیار داشتند؟ (دانش)
الف- اموری ها                                 ب- آشوری ها                                      ج- کلدانی ها                                        د- سومری ها
30- چه عاملی در میان دو رود مقدمه رونق زندگی اجتماعی و پیدایش شهرها شد؟ ( دانش)
الف- تجارت                     ب- دین                                ج- کشاورزی                        د- معماری
31- قدیمی ترین الواح که با نوشته های خط میخی در میان دو رود بدست آمده مربوط به چند سال پیش است؟(دانش)
الف- 5000 سال قبل از میلاد                                                                              ب- 5000 سال پیش
ج- 2000 سال قبل از میلاد                                                                                                 د- 2500 سال پیش
32- داد و ستد در میان دو رود به پیشرفت کدام علم یاری رساند؟(دانش)
الف- نجوم                        ب- ریاضی                            ج- جغرافی                           د- حقوق
33- در زمان کدام پادشاه تمام سرزمین های مصر برای نخستین بار یکپارچه شدند؟(دانش)
الف- منس                        ب- رامسس دوم                  ج- خوفو                                د- توتنخامون
34- اهرام مصر در کدام دوره از دوران تاریخی مصر باستان ساخته شده است؟(دانش)
الف- پادشاهی کهن        ب- پادشاهی میانه              ج- پادشاهی نوین               د- عصر امپراتوری
35- بیشترین آثار باقی مانده از مصر باستان مربوط به دوره کدامیک از فراعنه می باشد؟(دانش)
الف- رامسس دوم                                           ب- منس                               ج- توتنخامون                                     د- بطلمیوس
36- هدف اصلی مصریان باستان در مومیایی کردن اجساد چه بود؟(دانش)
الف- جاوید ماندن انسان                                                               ب- حفظ اسطوره های خدایان
ج- راضی نگه داشتن خدایان                                                       د- ادامه حیات همزاد انسان
37- طغیانهای هر ساله رود نیل از موجبات پیشرفت کدام گزینه در مصر باستان شد؟(دانش)
الف- نجوم                                        ب- هندسه و ریاضی                                           ج- پزشکی                                           د- خط
38-چه گروهی در مصر باستان با خط هیروگلیف آشنا بودند؟(دانش)
الف- تجار          ب- کاهنان مصری                              ج- مردم عادی                     د- طبقات متوسط جامعه
39- کاهنان مصر باستان در کدام قسمت از هرم قدرت قرار داشتند؟(دانش)
الف- راس هرم                                 ب- طبقه ا ول و دوم                            ج- طبقه سوم و چهارم                       د- پایین ترین طبقه
40- قانون گذاری در مصر باستان در اختیار چه کسانی بود؟(دانش)
الف- کاهنان مصری                        ب- فراعنه                            ج- وزیران                             د- اشراف و روسای ادارات
41- سالنامه های مصر باستان شامل چه مطالبی بود؟(دانش)
الف- فتوحات                        ب- داستانهای خیالی                    ج- سرودهای دینی                             د- دعاها
42- شهرت تمدن مصر بیشتر به خاطر چیست؟(دانش)
الف- میراثهای فرهنگی به جا مانده                                                              ب- اهرام ثلاثه و دره شاهان
ج- رود نیل و رونق کشاورزی                                                                         د- فرمانروایی فرعون ها
43- کدام گزینه در مورد هند باستان صحیح است؟(دانش)
الف-آریاها از ساکنان بومی آن بودند.                                                            ب- تمدن نقاط باستانی آن به پنج هزار سال پیش می رسد.
ج- دراویدیها موجب مهاجرت آریاها به جنوب آن شدند.                                           د- آریاها حکومت واحدی در آن تشکیل ندادند.
44- در هند باستان ((کارگران و اسیران دراویدی)) به چه نامی خوانده می شدند؟(دانش)
الف- ویس ها                       ب- شودراها                             ج- نجس ها                   د- کشاتریا ها
45- سیاست مذهبی دولت گوپتا و دولت موریا به ترتیب چگونه بود؟(درک و فهم)
الف-طرفداری از بوداییان-طرفداری از برهمنان                                                   ب- هر دو طرفدار آزادی مذهبی بودند.
ج- هر دو مخالف سرسخت بوداییان بودند.                                                            د- حمایت از برهمنان-گرایش به بوداییان
46- اختراع صفر، مربوط به کدام تمدن باستانی بوده است؟(دانش)  
   الف- چین                      ب- مصر                                ج- هند                                  د- میان دو رود
47- با وجود ظهور بودا در هند، علت گسترش این آیین در چین چه بود؟(دانش)
الف- همسایگی دو کشور                                                                                              ب- هجوم بوداییان به چین
ج- حمایت شی هوانگ تی از بوداییان                                                          د- مسافرت مبلغان بودایی به چین
48- پیدایش خط و تقویم از دستاوردهای تمدنی چین در عصر کدام سلسله است؟(دانش)
الف-چو                                                ب- شانگ                                    ج- چه این                         د- هان
49- اهمیت فرزند پسر در جامعه چین باستان تحت تاثیر کدام موضوع بود؟(درک و فهم)
الف- حرمت و اقتدار پدر در خانواده                                                                                            ب- اهمیت ایجاد دیوار بزرگ
ج- زندگی کشاورزی                                                                                                                  د- هجوم مکرر اقوام شمالی
50- (( کنفوسیوس-بودا-زرتشت)) به ترتیب به کدام تمدن ها مربوط می شوند؟(دانش)
الف- چین-هند-ایران                                                                          ب- چین- ایران- هند
ج- هند-هند-ایران                                                                              د- چین-چین-ایران
51- به چه دلیل کشور ایران در طول تاریخ همواره مورد توجه قبایل مختلف بوده است؟(دانش)
الف- موقعیت ارتباطی                       ب- ویژگیهای فرهنگی                                ج- وجود منابع و معادن طبیعی               د- وجود آبها
52- باستانشناسان سابقه سکونت اقوام بومی سرزمین ایران را تا چند سال پیش تخمین می زنند؟(دانش)
الف- یک میلیون سال                      ب- صد هزار سال                           ج- دو میلیون سال                          د- دویست هزار سال
53- تپه ی باستانی((مارلیک)) در چه منطقه ای واقع شده است؟(دانش)
الف-نزدیک نهاوند                    ب- سیستان                                      ج- نزدیک کاشان                           د- گیلان
54-      54-سرزمین ایلام در دوران باستان شامل چه نواحی می شد؟(دانش)
الف- دشت خوزستان –استان های فارس و بوشهر                                                  ب- دشت خوزستان – همدان و اصفهان
ج- استان های ایلام – همدان – کردستان                                               د- استان های کردستان – لرستان و همدان
55- کدام گزینه جزء ویژگی های عصر « ایلام میانه »  محسوب نمی شود ؟ ( دانش)
الف- رشد نیروی نظامی                                 ب- معماری و کسب ثروت                      ج- انتقال لوح حمورابی به شوش                     د- رقابت سیاسی با آشور
5656- تغییر پایتخت ایلام ناشی از چه امری بود؟( دانش)
الف- افزایش جمعیت                      ب- قدرت گیری اموری ها                  ج- حملات آشور                  د- تاسیس دولت هخامنشی
57- کدام گرینه از وظایف پدر در خانواده آریایی نبود ؟( دانش)
الف- حفظ نسب                                               ب- تشکیل طایفه                                               ج- دفاع                                                د- حفظ آتش و اجاق
58- در ساختار جامعه آریایی « واسپوهران » چه امتیازاتی داشتند؟( دانش)
الف- حفظ نسب خانواده و قبیله  ب- دفاع از خانواده و قبیله              ج- مالکیت زمین و امور مذهبی      د- مالکیت زمین و اصالت خون
59- اجرا کنندگان آیین دینی نزد آریایی ها چه نام داشتند؟( دانش)
الف- کاهن                                        ب- انسی                                                      ج- کوی                                          د- مغ
60- مخالفت زرتشت با قربانی کردن حیوانات ناشی از چه بود ؟ ( دانش)
الف- خشم ایزدان           ب- آسیب اقتصادی                ج- جلوگیری از اتحاد اقوام      د- عدم تطابق با دستورات اهورامزدا
61- « سپنتامینو » در تعالیم زرتشت چه معنایی دارد ؟ ( دانش)
الف- نور و روشنایی                        ب- مینوی مقدس                          ج- ناپاکی و پلیدی                   د- کردار نیک
62-در مورد سلسله کیانیان کدام گزینه صحیح است؟(دانش)
الف- در غرب ایران بوجود آمد.                                              ب- سرزمین آنها در صلح و آرامش به سر می برد.
ج- توسط فرمانروایان کاهن تشکیل شد.                          د- از اقتصاد کشاورزی برخوردار بود.
63- با رواج آیین زرتشت کدام طبقه در کنار سایر طبقات اهمیت یافت؟(دانش)
الف- جنگاوران                                ب- روحانیون                                        ج- دامداران                        د- کشاورزان
64- کدام دولتها در همسایگی اولین آریاییهای ساکن غرب ایران بودند؟(دانش)
الف- آشور، اورارتو                          ب- سومر، آکد                     ج- مصر،لودیه                      د- لودیه ، یونان
65-نام مادها برای نخستین بار در کجا آمده است؟(دانش)
الف- تورات                       ب- گل نوشته های ایلامی                                    ج- الواح گلی آشوری                       د- کتیبه بیستون
66- کدام حادثه باعث شد یوغ اسارت آشور از سراسر آسیای غربی برداشته شود؟(دانش)
الف- اتحاد بابل و ماد                                                                                     ب- تشکیل اتحادیه ماننا
ج- حمله سکاها به آشور                                                                                             د- اتحاد سکاها و بابل
67-انشان در کدامیک از استان های امروزی ایران قرار داشت؟(دانش)
الف- لرستان                   ب- فارس                                              ج- بوشهر                              د- خوزستان
68- آثار موجود در تپه گیان و گنج زیویه نشانگر مهارت هنرمندان در کدام تمدن می باشد؟(دانش)
الف- ایلامی ها                                 ب- مادها                                              ج- هخامنشیان                   د- اقوام قبل از آریایی ها در ایران
69- اولین لشکرکشی کوروش هخامنشی به چه منطقه ای بود؟(دانش)
الف- بابل                                          ب- لودیه                               ج- مصر                                 د- ماد
70- نبرد ماراتن و سالامیس به ترتیب در زمان کدام پادشاهان هخامنشی اتفاق افتاد؟(دانش)
الف- کمبوجیه – داریوش                                                              ب- داریوش اول – خشایارشا
ج- کورش – کمبوجیه                                                                  د- خشایارشا – داریوش اول
71- شخصیت مورد نظر با سپاهی که بیشتر آنان یونانی بودند بر علیه اردشیر دوم جنگید و شکست خورد.
الف- کورش کوچک                                        ب- اردشیر سوم                                  ج- داریوش سوم                                  د- خشایارشا
72- سلوکیان جانشینان که بودند و توسط چه کسانی از ایران رانده شدند؟(دانش)
الف- داریوش سوم- مقدونیان                                                                                     ب- اسکندر- اشکانیان
ج- اسکندر- ساسانیان                                                                                                              د- اردشیر سوم- رومیان
73- چه مقامی بر کارهای مربوط به تخت جمشید و امور اداری و مالی مربوط به ایالات هخامنش نظارت داشت؟(دانش)
الف- رئیس تشریفات                     ب- دبیر                                 ج- چشم و گوش شاه                          د- فرمانده نظامی
74- کدام گزینه درباره ی یونان باستان صحیح است؟
الف- رقابت و دشمنی دولت-شهرهای آتن و اسپارت بیش از سایرین بود.
ب- عوامل طبیعی در ایجاد دولت- شهر های متعدد یونان بی تاثیر بود.
ج- جنگهای پلوپونز منجر به پیروزی دولت هخامنشی شد.
د- اهالی اسپارت به دموکراسی و علم و فلسفه علاقه بسیار داشتند.
75- کدام گزینه نقشی در پیشرفت علم و فلسفه یونان باستان نداشت؟            
الف- علاقه یونانیان به بحث و گفتگوی علمی                                               ب- برخورداری از دولت قدرتمند و مسلط
ج- داشتن روابط بازرگانی با سایر نقاط                                                             د- انتقال کتابهای ایرانی به یونان
76- نتیجه جنگهای پونیک در کدام گزینه آمده است؟(دانش)
الف- پایان عمر دولت کارتاژ          ب- شکست روم از کارتاژ         ج- پیروزی اسپارت بر آتن           د- تشکیل امپراتوری روم
77- کدام گزینه در فرهنگ و تمدن روم تاثیری نگذاشت؟(دانش)
الف- مسیحیت                           ب- ساکنان قدیمی ایتالیا                      ج- یونان باستان                                  د- ترکان مسلمان
78- بنیان فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی روم باستان بر چه بود؟(دانش)
الف- بردگان                                    ب- هنر و معماری                                ج- راههای ارتباطی                             د- دین
79- از پادشاهان اولیه اشکانی کدامیک در تثبیت حکومت و کدامیک در توسعه قلمرو نقش داشت؟(دانش)
الف- اشک اول- تیرداد                                 ب- اشک اول- مهرداد                       ج- مهرداد- ارد                    د- تیرداد- مهرداد
80- دولت اشکانی در شرق قلمرو خود از جانب کدامیک نگران بود؟( دانش)
الف- بوداییان                        ب- کوشانها                            ج- هپتال ها                    د- سکاها
81-هنر ایران در اوایل عهد اشکانی تحت تاثیر کدام سرزمین بود؟(دانش)
الف- نسا                                ب- روم                                        ج- یونان                                            د- ارمنستان
82- هنجمن و مهستان به ترتیب مربوط به چه دوره هایی بودند؟(دانش)
الف- ماد-هخامنشی                      ب- ماد- اشکانی                 ج- هخامنشی –سلوکی                      د- اشکانی-ساسانی
83- با توجه به سخنان اردشیر اول ساسانی کدام گزینه در تضعیف  وضع سیاسی ایران پیش از وی موثر بود؟(درک و فهم)
الف- حکومت ملوک الطوایفی      ب- رواج آئین زرتشتی                       ج- وسعت مرزها                  د- دخالت موبدان
84- جنگ با والرین و تنبیه اعراب توسط کدامیک از پادشاهان ساسانی صورت گرفت؟(دانش)
الف- اردشیر اول- بهرام گور         ب- شاپور اول- شاپور دوم                ج- انوشیروان – خسرو پرویز            د- شاپور دوم- انوشیروان
85- در قتل مزدک و پیروانش کدام گزینه نقشی نداشت؟(دانش)
الف- هپتالها                    ب- موبدان                            ج- خسرو انوشیروان              د- بزرگان دولت
86- آتشکده آذر فرنبغ مخصوص کدام گروه اجتماعی عهد ساسانی بود؟(دانش)
الف- موبدان                     ب- نظامیان                          ج- کشاورزان                                       د- شاهان
87- در مورد ارژنگ کدام گزینه صحیح نیست؟(دانش)
الف- برای مردم عادی نوشته شده بود                                                                        ب- حاوی عقاید مانی بود
ج- توسط مزدک نوشته شد                                                                                          د- حاوی تصاویر آموزشی بود
88- گسترش کدام دین به نفوذ گسترده ادیان عهد ساسانی پس از این دولت پایان داد؟(دانش)
الف- بودایی                      ب- زرتشتی                               ج- مسیحیت                                   د- اسلام
89- علت بدنامی خسرو پرویز در تاریخ چیست؟(دانش)
الف- خوشگذرانی زیاد                                                                                ب- تکبر و خودپسندی
ج- شکست او از رومیان                                                                                                           د- برخورد بد با فرستادگان پیامبر(ص)
90- ساسانیان وارث شیوه کشورداری کدام حکومت بودند؟(دانش)
الف- ماد                                                           ب- هخامنشی                     ج- روم                                                  د- اشکانی
91- از کدامیک آثار سالمتری مربوط به دوره ساسانی باقیمانده است؟(دانش)
الف- کاخها                       ب- آتشگاهها                                       ج- نقش برجسته ها                                            د- شهرها
92- کاخ هگمتانه، کتیبه های بیستون، آثار کوه خواجه و شهر تیسفون به ترتیب متعلق به کدام دوره ها می باشد؟(دانش)
الف- ماد، سلوکی، ساسانی، ساسانی                                                                   ب- هخامنشی، هخامنشی، اشکانی، ساسانی
ج- هخامنشی، اشکانی،اشکانی، ساسانی                                                          د- ماد، هخامنشی، اشکانی، ساسانی

سوالات تشریحی تاریخ ایران و جهان 1
1-بطور کلی چه کسانی به مطالعه تاریخ نیازمندند؟(دانش)
2-تقسیم بندی مشهور تاریخ بشر را با پر کردن نقطه چین های زیر نشان دهید(دانش)
الف- دوره پیش از تاریخ                ب- ....................           ج- .........................   د- دوره جدید    ه- ............................
1-    باستانشناسان چگونه توانسته اند آگاهیهای جالبی درباره انسانهای پیش از تاریخ بدست آورند؟ (دانش)
2-    چهار مورد از تحولات ناشی از کشاورزی را در زندگی بشر ذکر کنید (دانش)
3-    جدول زیر را در مورد تمدن های باستان تکمیل کنید.( (دانش)
ردیف
نام حکومت
پایتخت یا شهر مهم
نام یکی از فرمانرواها
علت انقراض
الف
؟
اور
؟
هجوم اقوام
ب
آشوریها
؟
اسارحدون
اتحاد کلدانی ها و …
ج
آموریها
؟
؟
شورش شهرها

 6-چه شباهتی از نظر دفن مردگان بین تمدن های میان دو رود و مصر باستان وجود داشت؟ (تجزیه و تحلیل)
7- عامل پیشرفت نجوم در میان دو رود باستان چه بود؟(دانش)
8- دوره های اصلی تاریخ مصر باستان را بنویسید؟ (دانش)
9- موارد استفاده خط هیروگلیف را ذکر کنید.(دو مورد کافی است) (دانش)
10- از لحاظ آموزشی چه شباهتی بین تمدن چین و تمدن ساسانیان وجود دارد؟ (درک و فهم)
11- در مورد هاراپا و موهنجودارو توضیح دهید (دانش و درک و فهم)
12- چندرا گوپتا که بود؟ توضیح دهید. (دانش و درک و فهم)
13- عوامل سقوط سلسله های چو، چه این و هان را بنویسید (درک و فهم)
14- انسی ها و شتین ها هر کدام مربوط به چه تمدن هایی بودند؟وجه تشابه آنها چیست؟ (درک و فهم)
15- فرهنگ و تمدن ایلام پس از انقراض این دولت توسط آشور چه وضعیتی یافت؟ (دانش)
16- از نظر تشکیل حکومت میان آریایی های ساکن ایران و هند چه تفاوتی وجود دارد؟ (درک و فهم)
17- دو مورد از نتایج اصلاحات زردشت در اعتقادات آریائیها را بدلخواه بنویسید. (درک و فهم)
18- در مورد اوستا و گاتها توضیح دهید (دانش)
19- هوخشتره از نظر سیاسی و نظامی به چه موفقیتهایی دست یافت؟سه مورد را ذکر کنید. (درک و فهم)
20- منظور از گوردخمه چیست؟ (دانش)
21- حمله کمبوجیه پادشاه هخامنشی به مصر چه ویژگی داشت که فرعون مصر را غافلگیر ساخت ؟(دانش)
22- زمینه های به قدرت رسیدن داریوش اول هخامنشی را فهرست وار ذکر کنید. ذکر سه مورد کافی است. (تجزیه و تحلیل)
23- عوامل ضعف حکومت هخامنشی و عامل نهایی سقوط آن را ذکر کنید. (دانش و درک و فهم)
24- اقدامات داریوش اول هخامنشی در زمینه اقتصادی چه بود؟سه مورد را ذکر کنید. (دانش)
25- کتیبه های هخامنشی در چه نقاطی بر جای مانده اند؟نام ببرید(دانش)
26- چه عواملی باعث ایجاد دولت- شهرهای متعدد در یونان باستان شد؟(دانش)
 27 -اسکندر مقدونی و داریوش اول هخامنشی را با هم مقایسه کنید و به چهار مورد از وجوه تشابه آنها اشاره کنید. (ارزشیابی)
28-اسپارتها و رومیها از چه نظر شباهت داشتند؟ (تجزیه و تحلیل)
29- مشکلات بزرگ امپراتوری روم ناشی از چه عواملی بود؟سه مورد را ذکر کنید.( تجزیه و تحلیل)
30- اطلاعات جدول زیر را در مورد اشکانیان تکمیل کنید (دانش)
محل اولیه سکونت اشکانیان در ایران
تثبیت کننده حکومت اشکانی
همسایه مهم اشکانیان در غرب
دین اوایل دوره اشکانی





31- سورنا که بود و چه کرد؟( (دانش)
32- آیین مهرپرستی (میترائیسم) در زمان اشکانیان چه تغییری یافته بود؟ (دانش)
33- با وجود حکومت ملوک الطوایفی، دلیل دوام حکومت اشکانی چه بود؟ (ارزشیابی)
34- سیاست مذهبی حکومت اشکانی و ساسانی را مقایسه کنید (تجزیه و تحلیل)
35- عصر حکومت خسرو انوشیروان از چه نظراتی حائز اهمیت است؟سه مورد را ذکر کنید(درک و فهم)
36- سه مورد از خصوصیات معماری ایران عهد ساسانی را ذکر کنید؟ (دانش)
37- اشتباهات موجود در هر یک از عبارات زیر را تصحیح کنید. (دانش ، درک و فهم)
الف- شاپور، بنیانگذار حکومت ساسانی بود.
ب- قباد ، برای کاهش قدرت بزرگان از وجود مانی استفاده کرد.
ج- خسرو پرویز برای همیشه به حکومت هپتالها خاتمه داد.
د- آتشکده آذرگشنسب در فارس مخصوص کشاورزان بود.
38- چهار اثر باستانی ایران قبل از اسلام را بدلخواه نام ببرید و دوره مربوطه را ذکر کنید؟ (دانش)
39- سه تمدن باستانی را که در آنها برده داری رایج بود نام ببرید و ذکر کنید که در کدامیک وضعیت برده ها بدتر بود؟ (دانش ،تجزیه و تحلیل)
40- جایگاه ایران عهد ساسانی را در جهان معاصر با آن چگونه ارزیابی می کنید؟(ارزشیابی)


|+| نوشته شده توسط گروه تاریخ زنجان در دوشنبه سی و یکم فروردین ۱۳۹۴  |
  نمونه سوالات تاریخ معاصر1

تاریخ معاصر ایران

انواع مختلف سوالات

الف- پاسخ های صحیح و غلط زیر را با گذاشتن علامت مشخص کنید.

 1- تخلیه ایران از قوای شوروی در زمان نخست وزیری قوام السلطنه صورت گرفت.                        ص           غ

2- همکاری نیروهای مذهبی و ملی جهت مبارزه با کودتای 28 مرداد 1332 بود.                                                ص          غ

3- قیام تیر 1331 نخست وزیری دوباره مصدق را در پی داشت.                                                            ص           غ

4- رادیو مسکو مخالفان اصلاحات شاه را مشتی عوامل غربی و عناصر ارتجاعی قلمداد کرد           ص          غ

5- به دنبال خبر دستگیری امام ، کشاورزان قم کفن پوشان به تهران راه افتادند.                             ص           غ

6- در بینش مجاهدین خلق ، تبعیت از ولایت فقیه و مرجع تقلید جایی نداشت.                                            ص             غ

7- با درگذشت دکتر علی شریعتی شمارش معکوس برای سقوط رژیم آغاز شد.                                    ص             غ            

8- دولت شریف امامی دم از آشتی ملی و آزادی زد.                                                                              ص              غ

9- هجرت امام از نجف به کویت سر آغاز دوره ی جدیدی از انقلاب است.                                            ص           غ

10- از طریق قرائت پیام امام خمینی(ره) در 23 دی ماه 1357 تشکیل رسمی شورای انقلاب اعلام شد.      ص           غ

ب) جای خالی  عبارات زیر را با کلمات مناسب پر نمایید

11-رزم آرا توسط ........................ هدف گلوله قرار گرفت.

12- در 29 اسفند 1329 ماده واحده ملی شدن .......................... در مجلس سنا به تصویب رسید.

13- مصدق برای اینکه بتواند از دخالت دربار بکاهد از شاه درخواست کرد تا ...................... را به او بسپارد.

14- رژیم شاه یازده ماه بعد محل اقامت امام را از ...................... به .................... انتقال داد.

15- در شش ماهه ی دوم سال 1359 مهم ترین مسئله ی کشور.....................  بود.

16- پس از شهادت آقای رجایی بلافاصله .......................... از سوی مجلس به نخست وزیری انتخاب شد.

17- در سال 1362 پرونده ............. که آلوده با خیانت به کشور و جاسوسی به نفع شوروی بود، برای همیشه در ایران بسته شد.

18- در چهاردهم خرداد ماه 1368 امام خمینی در سن .............. سالگی دار فانی را وداع گفت.

19- جهانیان به نیروی دفاعی و قدرت ایمان و اراده ی رزمندگان اسلام در حنگ تحمیلی ......... ساله پی بردند.

20- در این عملیات که به ............... معروف شد، بسیاری از منافقین کشته شدند و بسیاری نیز به اسارت درآمدند.

ج) تستها را به دقت بخوانید و از بین پاسخ های داده شده پاسخ صحیح را مشخص کنید.

21- کدام یک از نمایندگان مجلس چهاردهم، پس از انتخاب شدن در زندان بسر می برد.

الف- مدرس     ب- مصدق            ج- کاشانی            د- سید ضیاء

22- در دوره ی نخست وزیری قوام السلطنه کدام موافقت نامه در خروج نیروهای شوروی از ایران موثر واقع شد؟

الف- دادن نفت جنوب به آمریکا                                 ب- تشکیل شرکت نفت ایران و شوروی

ج- تشکیل دولت ائتلافی در کابینه ی قوام                              د-دادن نفت شمال به شوروی

23- انگلیسی ها برای جلوگیری از ملی شدن صنعت نفت ابتدا چه مسئله ای را مطرح کردند؟

الف- دولت مستقل عربی جدید                                ب- دولت مستقل عربی قدیم و جدید

ج- دولت مستقل عربی قدیم                                    د- دولت مستقل ایرانی

24- وی بنیانگذار جمعیت فداییان اسلام بود.

الف- آیت الله کاشانی     ب- نواب صفوی                    ج- رضا شمس آبادی           د- خلیل تهماسبی

25- کدام نخست وزیر به علت مبارزه با ملی شدن صنعت نفت ترور شد.

الف- علاء               ب- منصور                  ج- بیات                             د- رزم آرا

26- وی از طرف آیت الله کاشانی به دادن اعلام جهاد تهدید شد.

الف- هژیر                  ب- قوام                        ج- مصدق             د- رزم آرا

27- به دنبال کدام واقعه تشکلی به نام نهضت مقاومت ملی بوجود آمد؟

الف- کودتای 25 مرداد   ب- به توپ بستن مجلس                   ج- کودتای 28 مرداد          د- قیام 15 خرداد

28- دانشجویان دانشگاه تهران در شانزده آذر 1332 به اعتراض از سفر چه کسی به ایران، تظاهرات نمودند؟

الف- نیکسون                  ب- کندی               ج- جانسون          د- کارتر

29- شروط رژیم شاه برای اجازه ی سخنرانی در ماه محرم کدام است؟

الف- علیه شخص اول حرفی نگویید.                          ب- علیه آمریکا و اسرائیل سخنی به میان نیاوردید

ج- مرتب نگویید، اسلام دین رحمت است.                 د- علیه شخص شاه و اسرائیل سخنی نگوئید و هی به گوش مردم نخوانید،اسلام در خطر است.

30- کدام یک از موارد زیر در سرنوشت سیاسی و اجتماعی نهضت پانزده خرداد تاثیر بسیار مهمی داشت؟

الف- مذهب و مبارزه، محو جاذبه ی گروه ها ، رشد سیاسی روحانیت                 ب- محو شدن گروهها

ج- مقایسه ی مکتب                                                                                                     د- افزایش رشد سیاسی مردم

31- کاپیتالاسیون  عبارت است از :

الف- مامور سیاسی خود و مکان زندگی اش مصون و از مالیات معاف است                         ب- مامور باید مالیات بدهد

ج- محل اقامت مامور سیاسی متعلق به خودش است                                                                          د- شخص مامور سیاسی مصون نیست

32- مخالفت امام خمینی با رژیم شاه پس از آزادی از زندان در کدام ماجرا به اوج خود رسید؟

الف- دستگیری طلاب و روحانیون                                                               ب- دادن حق کاپیتالاسیون به آمریکا

ج- سفر کندی به ایران                                                                د- اعلام اصول شش گانه از طرف رژیم

33- بر اساس مواد کدام قرارداد بین المللی شخص مامور سیاسی مصون و نمی توان او را به هیچ وجه مورد توقیف یا بازداشت قرار داد؟

الف ورسای                       ب- قرارداد تهران                                ج- قرارداد یالتا                    د- قرارداد وین

34- پس از مخالفت امام خمینی با قضیه ی کاپیتالاسیون رژیم چه واکنشی از خود نشان داد؟

الف- وی را تحت نظر گرفتند        ب-به فیضیه حمله کردند             ج- ایشان را تبعید کردند          د- وی را زندانی نمودند

35- کدام یک ار سازمان های جاسوسی ، به تقویت و توسعه ساواک در ایران کمک کردند؟

الف- سیای آمریکا،کا.گ.ب شوروی                                                          ب- سیای آمریکا ، موساد اسرائیل

ج- موساد اسرائیل ،گشتاپوی آلمان                                          د- کا.گ.ب شوروی و موساد اسرائیل

36- هدف اصلی غالب برنامه های فرهنگی رژیم پهلوی ،محو چه فرهنگی در ایران بود؟

الف- اسلام زدایی            ب- فرهنگ غرب                 ج- اسلام از فرهنگ ایران        د-اسلام زدایی و محو اسلام از فرهنگ ایران

37- نقطه ی اوج اقدامات رژیم پهلوی برای مبارزه با اسلام در کدام گزینه ذکر شده است؟

الف- تشکیل حزب رستاخیز        ب- حمله به مدرسه ی فیضیه          ج- تغییر تاریخ هجری به تاریخ شاهنشاهی د- تبعید و زندانی روحانیون

38- مهم ترین فعالیت های سیاسی که در میان توده مردم بین سالهای 1343 تا 1356 ه.ش وجود داشت ،چه بود؟

الف- حفظ یاد و نام امام خمینی به عنوان مرجع تقلید در مسیر مبارزه             

ب- فعالیت «نهضت آزادی» به رهبری آیت الله طالقانی

ج- فعالیت انجمن های اسلامی و دانشجویان و مبارزان خارج از کشور                   

  د- مبارزات سازمان مجاهدین خلق مرکب از جوانان مسلمان و اعضای نهضت آزادی

39- کدام گروه به ترور حسنعلی منصور دست زد؟

الف- حزب ملل اسلامی                 ب- هیئت های موتلفه اسلامی                          ج- مجاهدین خلق                              د- فدائیان خلق

40- کدام شخص از فعالان مبارزه فرهنگی در سالهای 1342 تا 1356 بود؟

الف- اندرزگو                    ب- دکتر شریعتی                                ج- نواب صفوی                    د- شمس آبادی

41- حضرت امام خمینی (ره) کدام رویداد را از الطاف خفیه ی الهی دانستند؟

الف درگذشت دکتر علی شریعتی     ب- درگذشت آیت الله طالقانی                ج- شهادت مصطفی خمینی      د- شهادت دکتر بهشتی

42-کدام حادثه ،جرقه ای بود که انبار باروت انقلاب را منفجر ساخت؟

الف- نهضت پانزده خرداد                              ب- حکومت نظامی در اصفهان           ج- مقاله ی احمد رشیدی مطلق      د- تصویب لایحه

43-همزمان با کدام حادثه قیام 29 بهمن1356 مردم تبریز رخ داد؟

الف- مقاله توهین آمیز رشیدی مطلق در روزنامه ی اطلاعات               ب- کشتار مدرسه ی فیضیه            

ج- چهلم شهدای تبریز                                                                                                د- چهلم شهدای قم

44- در مرداد ماه 1357 دولت آموزگار برای اولین بار در کدام شهر رسما حکومت نظامی برقرار کرد؟

الف- تهران                       ب- اصفهان                           ج- تبریز                                د- گرگان

45کدام رویداد نقطه ی عطفی در تاریخ انقلاب اسلامی ایران است؟

الف- قیام 15 خرداد 42                 ب- 13 آبان 57                           ج- 17 شهریور 57                        د- هجرت امام از نجف به پاریس

46- روز 13 آبان یادآور چه اتفاقاتی در ذهن مردم ایران است؟

الف- کشتار کفن پوشان ورامین                                               ب- سالروز ورود امام از ترکیه به ایران               

ج- روز حمله به فیضیه                                                            د- کشتار دانشجویان،تبعید امام،تسخیر سفارت آمریکا

47- در پی کدام حادثه شریف امامی از نخست وزیری استعفا داد؟

الف- 17 شهریور 57                ب- 13 آبان 57                           ج- به آتش کشیده شدن سینما رکس آبادان                 د- تبعید امام به ترکیه

48- کدام گزینه زیر بیان کننده یکی از اهداف آمریکاییها از روی کارآوردن «ازهاری» بود؟

الف- پیدا کردن فرصت برای انتخاب مهره جدید      ب- جلوگیری از اعتصابات                 ج- ترساندن بازاریان          د- ایجاد حکومت نظامی

49- پس از کدام واقعه آمریکا فهمید که مردم را نمی توان از طریق زور وادار به تسلیم نمود؟

الف- اعتصابات سراسری مردم بخصوص کارگران صنعت نفت                                   ب- دوستی مردم با نظامیان و بیعت با امام خمینی

ج- راهپیمایی تاسوعا و عاشورای سال 57                                                                    د- حرکت عظیم دانشجویان و دانش آموزان در 13 آبان 57

50- نخستین بار از سوی امام ،کدام تشکیلات با برنامه های آینده حکومت اسلامی ، به طور رسمی اعلام شد؟

الف- شورای انقلاب         ب- حزب جمهوری اسلامی                                ج- شورای تشخیص مصلحت نظام                  د- دولت موقت

51- پس از پیروزی انقلاب اسلامی مهم ترین وظیفه شورای انقلاب و دولت موقت چه بود؟

الف- جلوگیری از فرار سران رژیم طاغوت                                        ب- حفظ امنیت و آرامش در کشور

ج- برخورد با فدائیان خلق                                                                 د- هر چه زودتر امور کشور را راه اندازی کنند

52- روز قدس به چه منظوری بنیان نهاده شد؟

الف- مبارزه با صهیونیسم                             ب- مبارزه با آمریکا                            ج- مبارزه با استبداد                          د- مبارزه با انگلیس

53- رفراندوم استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران در چه تاریخی انجام گرفت؟

الف- 12 فروردین 1358                                ب- 22 بهمن 1358                             ج- 10 فرودین 1358          د- 10 آبان 1358

54- اولین نماز جمعه تهران پس از پیروزی انقلاب اسلامی به امامت چه کسی برگزار گردید؟

الف- آیت الله طالقانی        ب- امام خمینی                                ج- آیت الله بهشتی                              د- آیت الله مطهری

54-      55- چه عاملی موجب استعفای دولت موقت شد؟

الف- مخالفت دولت با آزادی گروگان های آمریکایی                                              ب- شکست مذاکرات دولت با معاون رئیس جمهور آمریکا

ج- مخالفت دولت با انتشار اسناد لانه جاسوسی آمریکا                         د- اختلاف بینش در ماجرای تسخیر لانه جاسوسی

56- کدام گزینه زیر از واقعه ی مهم ، دوران انقلاب اسلامی( استعفای دولت موقت تا آغاز جنگ تحمیلی) است؟

الف- ناکامی آمریکا در طبس        ب- تسخیر سفارت آمریکا                 ج- تشکیل شورای انقلاب         د- تاسیس جهاد سازندگی

55-      57-دانشگاه ها که از سال 1359 با انقلاب فرهنگی تعطیل شده بودند، در چه سالی بازگشایی شدند؟

56-      الف- 1362                     ب- 1360                                    ج-1363               د-1364

57-      58- مضون نامه امام خمینی خطاب به (گورباچف) رئیس جمهور کشور شوروی چه بود؟

58-      الف- دعوت گورباچوف به ایران                                                       ب- جستجو ی کمونیسم در موزه های تاریخ

59-      ج- تجدید نظر در مورد کاپیتالیسم                                                د-  رها کردن کشور های کمونیستی

60-      59- شورانگیز ترین حماسه ی رزمندگان اسلام در چه تاریخی به ظهور رسید و منجر به آزادی کدام شهر شد؟

61-      الف- فروردین 1361/سوسنگرد       ب- اردیبهشت 1367/ دزفول                           ج- سوم خرداد1361/ خرمشهر        د- سوم آبان 1361/ آبادان

62-      60- پس از قبول قطع نامه ی 598 از سوی ایران عملیاتی که منافقان در آن حضور داشتند ، به چه نامی معروف شد؟

63-      الف- مجنون         ب- مرصاد             ج- فاو                    د- ام القصر

64-      61- در چه تاریخی رسماً میان ایران و عراق آتش بس برقرار شد؟

65-      الف- 29 مرداد 1367                         ب- اردیبهشت 1367                          ج- اردیبهشت 1369          د- 29 مرداد 1369

66-      62- عراق پس از خاتمه جنگ با ایران کدام کشور را در مدت دو ساعت به تصرف خود درآورد؟

67-      الف- اردن             ب- عربستان                        ج- بحرین             د- کویت

68-      63- کدامیک از گزینه های سمت چپ ( از الف تا ز ) با گزینه های سمت راست(از 1 تا 4 ) ارتباط دارد؟لطفاً در داخل پرانتزهای مربوطه بنویسید.

69-      1- اصول ششگانه  (                            )                                                          الف- رضا شاه

70-      2- تحریم عید       (                             )                                                          ب- کشف حجاب

71-      3- برگزاری رفراندوم (                        )                                                          ج- نوروز 1342

72-      4- حمله به فیضیه (                           )                                                          د- خشنودی کندی

73-                                                                                                                                  ه- انقلاب سفید

            و- عمال رژیم

            ز- نوروز1343

64- پاسخ مناسب را از گزینه های سمت چپ انتخاب نمائید.

1- از برگزار کننده جشن های مکرر برای تثبیت نظام شاهنشاهی(                   )                                                              الف- قوام

2- از پایه گذاران نهضت آزادی(                                                )                                                                                              ب- جمشید آموزگار

3- نخستین اقدام آنها ترور حسنعلی منصور بود(                 )                                                                                            ج- هویدا

4-قصد ایجاد حکومت اسلامی را داشتند(                                              )                                                                              د- هیئت های موتلفه اسلامی

                                                                                                                                                                                                        ه- حزب ملل اسلامی

                                                                                                                                                                    و- فداییان خلق

                                                                                                                                                                     ز- دکتر سنجابی

65- هر جمله ای که مربوط به واژه ی خود است در داخل پرانتز مربوطه بنویسید.

1- در تاریخ 15/11/57(ه.ش) با حکم امام نخست وزیری او رسمیت پیدا کرد(                               )                            حزب خلق مسلمان

2- بالاتر از دولت موقت قرار داشت و تحت نظارت امام بود(                                                )                                              حزب توده

3- امام خمینی و مجلس خبرگان اقدام دانشجویان را تایید کردند(                  )                                                             تسخیر سفارت آمریکا

4- این حزب در تبریز آشوب و اغتشاش بر پا کرد(                                                )                                                              مهندس موسوی

                                                                                                                                                                                                        مهندس بازرگان            

                                                                                                                                                                                                        شورای انقلاب

                                                                                                                                                                                                        شورای نگهبان

مجموعه سوالات انشایی(تاریخ معاصر)

66- فداییان اسلام چه عقیده ای داشتند؟

67- تشکلی که پس از کودتای 28 مرداد در ایران بوجود آمد، چه نام داشت؟

68- از اهداف آمریکایی ها از انجام اصلاحات (رفورم) در کشورهای تحت سلطه، سه مورد را ذکر نمایید؟

69- اوضاع اقتصادی ایران را به هنگام انتخابات مجلس چهاردهم بنویسید.

70- در رابطه با ترور محمد علی منصور در سال 1343 ه.ش چهار نفر از اعضای هیئت های موتلفه ی اسلامی محکوم به اعدام شدند،آنها را نام ببرید.

71- اولین نخست وزیر، بعد از استعفای رضا شاه چه کسی بود؟

72- مردم در برابر زندانی شدن آیت الله کاشانی در زندان متفقین چه عکس العملی نشان دادند؟

73- نظرمردم نسبت به رضا شاه به هنگام خروج وی از ایران چگونه بوده است؟ توضیح دهید.

74- مهم ترین نتیجه هم بستگی رهبران مذهبی و سیاسی بعد از شهریور 1320 چه بود؟

75- تا قبل از کودتای 28 مرداد 1332 کدام دولت ها در عقد قرارداد های نفتی با ایران کوشش می کردند؟

76- واکنش مردم را بعد از کودتای 28 مرداد 1332 و تجدید رابطه با انگلیس توضیح دهید.

77- تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی ایران محمد رضا شاه پهلوی چند بار از ایران فرار کرد؟با ذکر زمان مربوطه بنویسید.

78- « مجمع تشخیص مصلحت » در زمستان 1366 به چه منظوری تشکیل شد؟

79- عدم تصویب قرارداد الحاقی 1933 توسط مجلس پانزدهم چه پیامدهایی را به دنبال داشت؟

80- عوامل انجام کودتای 28 مرداد 1332 را بنویسید.

81- قیام 15 خرداد 1342 چگونه روی داد؟ آن را توضیح دهید.

82- اجرای سیاست فضای باز سیاسی در ایران در سال 1356 چه پیامدهایی را به دنبال داشته است؟بیان کنید.

83- نقش آیت الله کاشانی را در مبارزات سیاسی شرح دهید.

84- با پیدایش چه شرایطی دولت ایران قطعنامه ی 598 شورای امنیت سازمان ملل را پذیرفت؟

85- تفاوت بینش امام خمینی و مجلس خبرگان ، با دولت موقت را در مورد تسخیر سفارت آمریکا در تهران توضیح دهید.

86- همکاری نیروهای مذهبی به رهبری کاشانی و ملی به رهبری مصدق را چگونه ارزیابی می کنید؟

87- روش و برنامه فداییان خلق و مجاهدین خلق ، با حزب توده را در قبال رهبریت  انقلاب اسلامی مقایسه کنید.

|+| نوشته شده توسط گروه تاریخ زنجان در دوشنبه سی و یکم فروردین ۱۳۹۴  |
 نمونه سوالات تاریخ معاصر 94

|+| نوشته شده توسط گروه تاریخ زنجان در دوشنبه سی و یکم فروردین ۱۳۹۴  |
 موضوع:مسابقه كتاب خواني اسفند1393

                                               

به: گروه تكنولوژي و گروه هاي آموزشي متوسطه استان

از: گروه آموزشي....درس تاريخ

باسلام:

       احتراما به استحضار  ميرساند ،در راستاي ترويج فرهنگ كتاب خواني،  سوالاسفند ماه  مسابقه ي كتاب خواني  به قرار ذيل  مطرح مي گردد. مستدعي است ترتيبي  اتخاذ شود تا همكاران جواب سوالات را به كارشناسي گروههاي آموزشي استان ارسال  نمايند

 سوال مسابقه : نقش عوامل  داخلی  و خارجی ر ا  در کودتای 28 مرداد 1332 تحلیل نمائید.          

 منبع :   مقاومت شکننده  ( تاریخ  تحولات  اجتماعی ایران  تالیف  جان  فوران  ،ترجمه  احمد  تدین   ،تهران : رسا  سال 1377

                                                                            گروه آموزشي تاريخ استان زنجان

رونوشت :

كارشناسي محترم گروههاي آموزشي استان

مدارس متوسطه وپيش دانشگاهي استان

دبيرخانه  راهبري تاريخ در استان كرمان


برچسب‌ها: سوال مسابقه کتاب خوانی اسفند93
|+| نوشته شده توسط گروه تاریخ زنجان در دوشنبه چهارم اسفند ۱۳۹۳  |
 بررسی و تحلیل محتوایی و جبرانی سوالات خرداد 92 و 93
تحلیل محتوایی و جبرانی ... سوالات (13- 15 -16)خرداد 92 و سوالات (10-12-13-15)خرداد 93  که در گروه تاریخ استان انجام گرفته است : 

سوالات خرداد 92:

13-عمده ی فعالیت های فرهنگی رژیم پهلوی در فاصله ی ساله ی 43-56 در چه جهتی بود؟

سوالات جایگزین:

-          فعالیت های فرهنگی رزیم پهلوی در فاصله سال های 43-56 در جهت اسلام زدایی به چه صورت هایی تبلیغ می شد؟

-         نمونه ای از فعالیت های فرهنگی رژیم در فاصله ی سال های 43-56 در جهت اسلام زدایی را نام ببرید.

تحلیل جبرانی :

برای تفهیم بیشتر بهتر است کلمه های اسلام زدایی و محو اسلام از فرهنگ ایران به صورت پررتگ و درشت لحاظ شود.و همچنین در این قسمت دبیر محترم می تواند تصاویری از مجلات و روز نامه ها و یا عناوینی از مقاله هایی که در حهت اسلام زدایی بود ارائه کنند و یا چگونگی تاریخ شاهنشاهی را که دو رقم  آخرآن  بیانگر تعداد سال های سلطنت محمد رضا شاه بود  را در کلاس توضیح دهند.

15-کدام کشورها در جریان جنگ جهانی اول در اروپا ،اتحاد مثلث را تشکیل دادند.؟

سوالات جایگزین: 

  - چرا در جریان جنگ جهانی اول ایتالیا از گروه کشورهای اتحاد مثلث به اتفاق مثلث پیوست؟

      تحلیل جبرانی :

    -       نمایش تصاویر و فیلمی از رهبران و صحنه هایی از جنگ جهانی (موجود در اینترنت)

          -     بجای تیتر اتفاق و اتحاد مثلث و اختلافات شدید آلمان و فرانسه  که منجر به دوران صلح مسلح شد دسته بندی کشورها در آغاز  جنگ جهانی اول بطور مستقل با شماره قید شود

16-محمد علی شاه پس از رسیدن به سلطنت در مورد نظام مشروطه چه تصمیمی گرغت؟

   سوالات جایگزین: 

-            اولین اقدام عملی محمد علی شاه در مخالفت با مشروطه چه بود؟ 

        تحلیل جبرانی :

      برای تفهیم بیشتر جمله عدم دعوت از نمایندگان مجلس در مراسم تاجگذاری به شکل درشت تر و پر رنگ تر لحاظ شود.

      سوالات خرداد 93:

10-نادر شاه افشار می خواست بوشهر را چگونه مرکزی کند.؟

     سوالات جایگزین:

-          قصد نادر در بوشهر چه بود؟

-          برای رشذ تجارت در ایران نادر چه آرزوی بزرگی را در سر داشت؟

-          نادر در صدد چه اقداماتی در بوشهر  بود؟

تحلیل جبرانی

بهتر بود این بخش با عنوان و تیتر اقدامات اقتصادی نادر شاه ذکر می شد.  و یا این بخش به شکلی در مقایسه با اقدامات پطر کبیر در توسعه سن پطرز بورگ و توسعه بوشهر توسط نادر در قسمت فکر کنید پاسخ دهید، مطرح می شد.

12-مهمترین مخالفان قرداد 1919م در تهران و تبریز چه کسانی بودند .

    سوالات جایگزین:

-          مفاد قرارداد 1919 م چه بود؟

-          نتیجه قرار داد 1919م چه بود؟

      تحلیل جبرانی:

 بهتر است در این بخش مخالفان قرار داد 1919  م در تیتر قید شود  یا لااقل افراد مخالف قرارداد 1919 م با فونت درشت و پر رنگ لحاظ گردد.همچنین کلمات شهر های تبریز و تهران از سوال برداشته شود چون مدرس در این بخش از کتاب به عنوان نماینده ی مخالفان تهران قید نشده است.

13   -در اواخر جنگ جهانی اول چه حادثه ای باعث بازگشت سپاهیان روس از ایران به کشورشان شد؟

-          انگلستان با توجه به کدام عوامل در جنگ جهانی اول نیرو های نظامی خود در جنگ جهانی اول گسترش داد؟

-          پیامد انقلاب اکتبر روسیه در جنگ جهانی اول در ایران چه بود؟

      تحلیل جبرانی: 

-          نقل بخشی از خاطرات ژنرال دنسترویل فرمانده انگلیسی در مناطق اشغالی شمال در جنگ جهانی اول در بخش بیشتر بدانید.

-          معرفی کتاب  ،نمایش عکس یا فیلم در ارتباط  با اوضاع داخلی روسیه همزمان با انقلاب.  

15-شاه عباس اول سفوی به چه منظور پایتخت را از قزوین به اصفهان منتقل کرد؟

    سوالات جایگزین:

-          شاه عباس برای سامان دادن اوضاع آشفته ی کشور چه اقداماتی انجام داد؟

-          زمینه های سفوط سلسله صفوی در دوران شاه عباس را ذکر کنید.  

تحلیل جبرانی:

-          مطالبی در حوزه های مختلف فرهنگی ،طبیعی و استراتژیکی اصفهان در بخش بیشتر بدانید قید شود.

      -          نمایش فیلم و تصاویری از میدان نقش جهان ,عالی قاپو.........برای دانش آموزان ضروری است.

                                                                                    گروه آموزشی  تاریخ استان زنجان

|+| نوشته شده توسط گروه تاریخ زنجان در دوشنبه پانزدهم دی ۱۳۹۳  |
 قابل توجه همکاران محترم

در راستای تشویق همکاران به مطالعات جنبی ،گروه تاریخ استان زنجان هرماه سوالاتی را از کتاب های مورد نظر به صورت مسابقه مطرح می نماید .لذا سوالات مهر ، آبان و آذر ماه به این شرح به اطلاع همکاران می رسد: 

مهرماه:  

ویژگی های نظام سرف در قرون  وسطی در اروپا را تحلیل نمائید.          

 منبع :  تاریخ ویل دورانت (عصر ایمان)ج4

    

آبانماه:

نقش ستارخان در جنبش مشروطه خواهی را تحلیل نمایید.

 منبع :  قیام آذر بایجان در انقلاب مشروطیت ایران نوشته کریم طاهر زاده بهزادو  تاریخ هیجده ساله آذربایجان  نوشته احمد کسروی

  آذر ماه: پیامد ها و نتایج های عصر تنظیمات امپراطوری عثمانی  را تحلیل نمایید.

 منبع :   امپراطوری  عثمانی در  عصر دگرگونی تنظیمات نوشته خلیل اینا لجیق  و محمد سید  اوغلو ترجمه رسول  عربخانی انتشارات پژوهشکده تاریخ اسلام

|+| نوشته شده توسط گروه تاریخ زنجان در دوشنبه بیست و چهارم آذر ۱۳۹۳  |
 گزارش اجمالی همایش زن در تاریخ آذر بایجان
 

          

 

 

 

 

 

 

                    

گزارش اجمالی همایش  زن در تاریخ آذربایجان که به همت انجمن زنان پژوهشگر تاریخ  تبریز در  شهرستان مرند  18شهریور ماه  1393  بر کزار شد.

 

همایش زن در تاریخ آذربایجان به همت انجمن زنان پژوهشگر تاریخ صبح روز سه شنبه ۱۸ شهریورماه در سالن بنفشه تالار ماریانا در شهرستان مرند آغاز به کار کرد. برنامه با تلاوت آیاتی از قرآن مجید و پخش سرود ملی جمهوری اسلامی آغاز شد و حوریه سعیدی رئیس هیات مدیره انجمن ضمن خوشامدگویی به میهمانان از کلیه دست اندرکاران برپایی این رخداد فرهنگی تشکر کرد و پس از آن دبیر علمی همایش آقای دکتر اسماعیل حسن زاده و نیز دبیر اجرایی خانم دکتر منیژه صدری روند علمی و اجرایی همایش را تشریح کردند و با گلایه از مشکلاتی که درطی مسیر برای این حرکت فرهنگی ایجاد شده ابراز امیدواری کردند که در «سال فرهنگ» بتوان با کمترین مزاحمت و حاشیه پردازی فعالیت های فرهنگی را ادامه داد.

براساس تعالیم قرآنی زن  و مرد از یک گوهرند

آیة الله نعمت زاده امام جمعه مرند با تشکر از برگزارکنندگان همایش که با انگیزه و علاقه اقدام به کاری بزرگ کرده اند و با قدردانی از محققینی که با نوشتن مقالات علمی به روشن کردن بخشی از تاریخ این شهرستان پرداخته اند، گفـت: براساس آیات قرآن (یا ایهاالناس اتقوا ربکم الذی خلقکم من نفس واحده) زن و مرد از یک گوهرند و باید از نگاه جنسیتی، نژادی، قومی و غیره که صرفا برگرفته از تعلق دنیایی است در ارزش گذاری ها خودداری شود چرا که براساس تعالیم قرآنی رنگ و نژاد و قبیله و جنسیت و ملیت موجب برتری انسان نیست و این تنوع تنها نشانه قدرت الهی است و برتری آدمیان تنها به تقواست و ارزش تنها در اندیشه و عمل است.

امام جمعه مرند هم چنین تقابل زن و مرد را در عرصه اندیشه و عمل مذموم دانست و گفت اسلام، سالاری زن یا مرد را نمی پذیرد و باید توجه داشت که انسان از نفس واحده است و زن و مرد در کنار هم معنا پیدا می کنند و به تکامل می رسند.

چرا زن در تاریخ آذربایجان ؟!

آخرین سخنران مراسم افتتاحیه  دکتر محمد اسماعیل امامی خویی بود که مقاله خود را با عنوان «نقش زن در میان ترکان» ارائه کرد. وی در ابتدای سخنان خود این سوال را که چرا انجمن به مسئله «زن در تاریخ آذربایجان» پرداخته است، پاسخ گفت و ابراز امیدواری کرد که با پیشنهاد انجمن ها و نهادهای فرهنگی و علمی و با همت بلند انجمن زنان پژوهشگر تاریخ و انجمن ایرانی تاریخ در مناطق مختلف کشور مشابه این همایش برگزار شود.

دکتر امامی خویی در ادامه صحبت های خود به نقش زنان ترک در زندگی کوچ نشینی و یک جا نشینی پرداخت و بر جایگاه رفیع زنان در زندگی و فرهنگ ترکان تأکید کرد. جایگاهی که در دوره حکومتگران مسلمان نیز دستخوش تغییر چندانی نشد و زنان هم چنان صاحب نفوذ و دارای نقش های تأثیرگذار بودند. داستان های اساطیری چون داستان «سارای» و تشریح سیر تحول تاریخی و جایگاه زن در فرهنگ ترکی از جمله در نهضت های حروفیه و بکتاشیه تا دوره مشروطه از دیگر مباحث مورد توجه امامی خویی در این مقاله بود.

لازم به ذکر است شاعر معاصر مرندی «استاد نصیر پایه گذار» با ارائه نمونه هایی از سروده های خود در مورد «زن» فضایی پرشور آفریده حاضران را به تحسین این عالی ترین شاهکار هستی فراخواند.

همایش زن در تاریخ آذربایجان با رویکرد زنان در تاریخ محلی پس از برگزاری ۶ سمینار بین المللی انجمن با مشارکت و پشتیبانی های عمدتا معنوی مراکز زیر برگزار شده است

اولین نشست همایش به ریاست دکتر امامی خویی برگزار شد. در این نشست ابتدا خانم دکتر امیر قاسمی مقاله خود را با موضوع «زنان در قصه های اسطوره ای آذربایجان» ارائه کرد وی گفت: این قصه ها با قواعد و نظام طبیعت مرتبطند و زندگی ذهنی و عینی مردمان را عرضه می دارد. و زنانی که در این قصه ها وجود دارند جایگاهی نمادین دارند که با طبیعت پیوند می خورد. این زنان حامل اندیشه و خردورزی هستند. پس از آن دکتر مسعود کثیری مقاله اش را با عنوان «نقش زنان در قیام حروفیه» ارائه کرد. وی حمله مغول را علیرغم همه ویرانگری هایش موجب زنده نگاه داشتن هویت ملی و تجدید حیات سیاسی و ملی در محلات و مناطق مختلف دانست. وی بر جایگاه رفیع زنان در این نهضت تأکید کرد.

سخنران بعدی این نشست دکتر سیمین فصیحی بود. «تأملی بر عریضه نویسی زنان آذربایجان در دوره مشروطیت» عنوان این سخنرانی بود. فصیحی با تأملی بر عریضه های زنان که به مجلس شورای اسلامی ارسال شده است، میزان این عریضه ها را در مجلس دوم و سوم زیاد دانست و گفت بخش عمده این عریضه ها مربوط به تهران و بقیه به گیلان و نیز شهرهای مختلف آذربایجان اختصاص داشت. وی گفت: عریضه های آذربایجان بسیار مهمند چون بازتاب دهنده شرایط سیاسی – اجتماعی محل هستند. مطالباتی که از نهادهای قانونی آن دوران مطرح است، مربوط به دعاوی مدنی، ملکی، منازعات مالی، برقراری مستمری، طلب اعانه می باشد. وی افزود مطالعه این عریضه ها نگاه زنان را نسبت به نهادهای قانونی میرساند. براساس این عریضه دریافت می شود که زنان درکی از موقعیت خود به عنوان شهروند و یکی از آحاد ملت دارد. مهرهایی که با نام زنان بر پای این عریضه ها دیده می شود نشانگر آن است که عریضه ها متعلق به خود زنان است.

سخنران بعدی دکتر حسن حضرتی بود که پیرامون «ضرورت توجه به مطالعات تاریخ در زن پژوهی» سخن گفت. وی نقش تاریخ شناسی را در تقویت قدرت استدلال و عقلانیت برای حل مسائل زنان مورد تأکید قرار داد. رویکردی که می تواند فقها و حقوق دانان ما را در حل برخی از بن بست های موجود کمک کند و آن ها را به ارائه راه برون رفت از بن بست راهنمایی کند.

دکتر نزهت احمدی نیز در باب «زنان واقف آذربایجان در عرصه سیاسی و اجتماعی» سخن گفت. نوشابه خانم یکی از واقفان خطه آذربایجان پس از مرگ یک سوم قریه سگیتلو واقع در شهرستان خوی را به تصرف وقف داده است.

نشست سوم همایش نیز به ریاست خانم حوریه سعیدی تشکیل شد. دکتر مجید حاج بابایی در سخنرانی اش به آسیب شناسی تاریخی جنبش زنان در ایران با تأکید بر عملکرد هاجر تربیت، پرداخت. دکتر سهیلا ترابی فارسانی نیز اسنادی از گسترش مدارس دختران در دوره فعالیت محمد علی تربیت و هاجر تربیت در معارف تبریز را مورد بررسی قرار داد و به شرح مسیر طولانی آموزش دختران از مدارس میسیونرهای مذهبی تا تشکیل مدارس ناموس، دوشیزگان و تربیت پرداخت.

دکتر شهره انصاری سخنران بعدی این نشست بود. وی از زنان عارفه آذربایجان که از طبقات مختلف از کشاورز تا شاهزاده خانم بودند، سخن گفت و بر این نکته تأکید کرد که نقطه مشترک ایشان علیرغم محدودیت های تاریخی و اجتماعی، سنت شکنی بود. وی با اشاره به این که عارفه های آذربایجانی در حوزه شعر و شاعری هم خوش درخشیدند، از برخی از این عارفه های شاعره را به اجمال وصف کرد. موضوع سخنرانی بعدی «بررسی رابطه اشتغال و تحصیل زن بر ساختار خانواده با تکیه زنان شهر مرند» بود که توسط آقای حمید پیرعلیلو بیان شد. وی گفت با خارج شدن زنان از خانه و اشتغال آنان اصول زندگی سنتی درهم شکسته شد و ساختار قدرت بین زنان مردان در جریان تعاملات درون خانوادگی تغییر یافت. با تحصیلات بالاتر امکان تقسیم کار در خانه به وجود می آید، تمایل به فرزندآوری کمتر می شود و قدرت تصمیم گیری بیشتر می شود. و زنان با اشتغال به اطلاعات بیشتری دست یافته و تحرک بیشتری دارند.

دکتر سجاد حسینی نیز با مطالعه موردی خورشید بانو ناتوان، در موضوع پیشتازی زن آذربایجان سخن گفت. خورشید بانو دختر مهدی قلی خان جوانشیر، یک شخصیت گمنام دوره قاجار در منطقه جلفاست که نویسنده مقاله او را بی تاب رسیدن به آینده از زمان خود می داند.

آخرین نشست همایش زن در تاریخ آذربایجان به ریاست دکتر ناهید جلیلی مرند تشکیل شد و سخنرانان این بخش از همایش به دلیل محدودیت وقت تنها به بیان سرفصل های مقالات خود پرداختند. آقای میرحسین دلدار بناب با موضوع زن موجودی چند ساحتی د رادبیات شفاهی آذربایجان، دکتر میرهدایت سید مرندی با موضوع سیری در زندگی سارای یکی از زنان ادبیات داستانی آذربایجان، دکتر زهرا حامدی با موضوع آرمان و اندیشه زنان آذری در کیفی نمودن آموزش در نیمه اول قرن بیستم سخن گفتند و آقای حسن شکرزاده در موضوع بررسی موقعیت اجتماعی زن در روزنامه های آذربایجان دوره مشروطیت، آقای نادر رزاقی در ارتباط با چرایی حضور زنان آذربایجان در انقلاب مشروطه، دکتر روح انگیز کراچی با عنوان تأملی بر بن مایه های اشعار جیران دنبلی صحبت کردند. و در پایان دکتر اسماعیل حسن زاده دبیرعلمی همایش به جمع بندی مباحث پرداخت.

لازم به ذکر است اجرای موسیقی سنتی توسط هنرمندان مرندی در بخش های مختلف برنامه مورد استقبال حاضرین قرار گرفت.

 

                              

|+| نوشته شده توسط گروه تاریخ زنجان در دوشنبه بیست و هشتم مهر ۱۳۹۳  |
 بزرگداشت دکتر محمد تقی امامی خویی

 گزارش نشست پنجم همایش «خوی در گذر تاریخ»: بزرگداشت دکتر محمدتقی امامی خویی و اختتامیه مراسم شنبه 22 شهریور 1393 ساعت 12:40 در این نشست مقالاتی در مورد ویژگی های تاریخ نگاری دکتر امامی خویی و شخصیت علمی وی ارائه شد و همچنین مراسم تجلیل از مقام علمی ایشان به عمل آمد. آخرین نشست همایش «خوی در گذر تاریخ» بزرگداشت دکتر محمدتقی امامی خویی بود. مراسم با حضور رئیس جلسه دکتر داریوش رحمانیان و اعضای جلسه دکتر غلامحسین زرگری نژاد، دکتر توفیق سبحانی، استاد رحیم رئیس نیا، خانم حوریه سعیدی و دکتر غلامرضا ظریفیان عضو هیئت رئیسه انجمن برگزار شد. سخنرانان این نشست مقالات خود را با موضوعیت دکتر محمدتقی امامی خویی ارائه دادند. اولین سخنران دکتر حسین میرجعفری با ارائه مقاله ای تحت عنوان «شرح حال و کارنامه علمی استاد محمدتقی امامی خویی» به برخی از ویژگی های دکتر امامی اشاره کردند. آشنایی ما از زمان های بسیار دور است و با اینکه من در اصفهان و دکتر امامی در تهران بودند سفرها و سمینارهای زیادی را با هم بودیم و نوعی کشش و جذبه ای بین ما وجود داشت به طوری که در این سفرها همیشه با هم بودیم. دوستی ما صمیمانه و پرمعنا بود. دکتر امامی شخصیتی متین، بسیار آرام، سنجیده و صمیمی و همواره لبخند زیبایی بر لب دارد. از جمله سختکشونانی هستند که حقی بر این آب و خاک دارند. و کسی هستند که تاریخ عثمانی را در بیشتر دانشگاههای تهران راه انداختند. دکتر میرجعفری سپس خاطراتی از یکی از سفرهای خود با دکتر امامی برای حاضران تعریف کردند. پس از وی دکتر اسماعیل حسن زاده در مقاله ی « شاخصه های تاریخ نگاری دکتر محمدتقی امامی خویی» ویژگی های تاریخ نگاری دکتر امامی را در هشت محور مطرح کردند. وی گفتند که 26 سال افتخار شاگردی دکتر امامی را دارند و اگر سخنانم اندکی رنگ تمجید بخود بگیرد بر من خرده مگیرید. 1- نگاه علمی دکتر امامی به مساله تاریخ پژوهی. وی بسیاری مواقع داده های تاریخی خود را با عوامل اقتصادی تبین می کند. 2- برقراری یک پیوند ظریف و حساس بین ملی گرایی ایران محور، ترک گرایی قوم محو و دین گرایی عرفان محور. ایشان نه ایران گرای افراطی، نه ترک گرای افراطی و نه دین گرایی افراطی هستند اما همه این موارد را دارند. در تاریخ نگاری ایشان فکر و اندیشه بکار رفته است. 3- تاریخ نگاری وی روند محور است. 4- تاریخ نگاری دکتر امامی تاریخ نگاری متعهد است. مواردی که بیان کرده بیشتر مبتنی بر تغییر جامعه است. 5- نگاه شبکه ای به رویدادها دارند. اتفاقات در گذشته و آینده مث شبکه به هم متصل است. 6- ساده نگاری و ساده سازی داده هاست. دکتر امامی کم نویس اما شاگرد پرور هستند. 7- از لحاظ روشی بیشتر تحت تاثیر پژوهشگران ترک هستند. 8- آخرین مورد ویژگی عرفان محوری نوشته های وی است. آزاداندیشی، عدالت خواهی و روحیه پهلوانی ایشان را به سوی گرایش های عرفانی هدایت کرده است. «محمدتقی امامی خویی: اسطوره معرفت و اخلاق» عنوان سخنرانی دکتر عمادالدین فیاضی آخرین سخنران این نشست است. ایشان به همکاری خود با دکتر امامی در دانشگاه شهر ری اشاره کردند و گفتند که علت محبوبیت دکتر امامی در بین همکاران، دوستان و دانشجویان اخلاق مداری ایشان است. بزرگداشت فرهیختگانی چون امامی نه تنها بزرگداشت فرهنگ ایران زمین است بلکه ثبت زندگی آنها نیز مایه عبرت و بسیار آموزنده است. در ادامه اعضای نشست هم به طور خلاصه سخنانی درباره شخصیت علمی و اخلاقی دکتر امامی بیان کردند و در پایان از مقام علمی دکتر امامی تجلیل شد و هدایایی از طرف انجمن ایرانی تاریخ، فرمانداری شهرستان خوی، انجمن زنان و کارگروه مطالعات تاریخ عثمانی انجمن ایرانی تاریخ به ایشان اعطا شد. همچنین دکتر امامی حاضران جلسه از جمله انجمن ایرانی تاریخ، فرمانداری خوی و همشهری های خود قدردانی کردند و هدیه ای به فرماندار خوی اعطا نمودند.

|+| نوشته شده توسط گروه تاریخ زنجان در دوشنبه بیست و هشتم مهر ۱۳۹۳  |
 گزارش همایش خوی در گذر تاریخ
 

 

 

                               

گزارش همایش «خوی در گذر تاریخ» و نکو داشت دکتر محمد تقی امامی خویی نشست اول همایش «خوی در گذر تاریخ» با عنوان خوی؛ تاریخ و فرهنگ با حضور مدیر جلسه دکتر توفیق سبحانی و هیئت رئیسه دکتر حسین میرجعفری، دکتر حسین سیوانی اصل و دکتر سیمین فصیحی ساعت 10:30 آغاز شد. سخنران نخست این نشست دکتر امامی خویی از تمام دوستان و همشهریان خود به خاطر حضور در همایش قدردانی کرده و سخنرانی خود را با موضوع «قطور، آخرین نقطه منازعات پانصد ساله ایران و عثمانی» ارائه دادند. شکل گیری حکومت صفوی در ایران هم برای ایران و هم برای ترکها یک واقعه مهم تاریخی است. زیرا سرآغاز تازه ای در حیات سیاسی اجتماعی و مذهبی آنها دانست. دکتر امامی در ادامه به طور مفصل به فراز و فرود روابط بین عثمانی و ایران از دوره صفویه تا دوره جدید پرداختند. اختلافات مرزی بین ایران و عثمانی از بین رفت و در سال 1323 روابط عادی شد. اولین شورش ترک ها به رهبری شیخ سعید در ارتفاعات آرارات اتفاق افتاد و اوضاع مرزها بر هم خورد. ترکها این شورش ها را سرکوب کردند و روابط دو کشور باردیگر از سر گرفته شد و ایران از ترکیه درخواست کرد منطقه قطور را به ایران واگذار کند که ترکیه مایل به این کار نبود که تا سال 1948 هیچ تعاهدنامه ای امضا نشد و در همان سال در زمان سلطان مراد چهارم قرار به رفع اختلاف شد و در کنگره برلین حاکمیت ایران بر قطور پذیرفته شد. سخنران دوم نشست اول آقای دکتر عباس قدیمی بودند که سخنرانی خود را با عنوان «خوی و انقلاب مشروطه ایران» آغاز کردند. بعضی شهرها عین تاریخ هستند مانند: استانبول، پاریس و تبریز. یکی از این شهرها شهر خوی است که در انقلاب مشروطیت نقش بسزایی داشت و دومین کانون مشروطه خواهی در آذربایجان است و در میان رسائلی که از این دوره بر جامانده است و هم چنین در خاطرات نقش خوی به روشنی آمده است. در این مقاله به خصلت های مهم انقلاب مشروطه خوی اشاره می شود: 1- زمینه های سیاسی و اجتماعی شهر اجازه می دهد که در زمره اولین شهرهایی باشد که یکی شعبات اجتماعی-عامیون در آن شکل بگیرد و انقلابیون قفقاز در خوی کمیته ای تشکیل می دهند. 2- شکل گیری رادیکالیسم تندرو در خوی: انقلاب مشروطه وجوهی دارد که یکی از این وجوه رادیکالیسم است که در خوی این ویژگی وجود دارد. 3-هم بستگی شدید انجمن خوی با انجمن تبریز: انجمن خوی هم چنین از طریق انجمن طهران با سایر کانون های مشروطه خواهی در کشور در ارتباط بود. 4-انتخاب حاج میرزا یحیی امام جمعه به عنوان یکی از نمایندگان طراز اول اذربایجان در مجلس 5- خصلت شهری و دهقانی انقلاب مشروطه خوی: هم خصلت شهری و هم خصلت دهقانی در مشروطه خواهی خوی مشهود است و میرزا جواد آقای ناطق نماینده تبریز در خوی دهقانان را نیز به انقلاب مشروطه کشاند. سخنران سوم آقای دکتر رحمانیان و خانم آزاده حسنین با عنوان «خوی در آلبوم علیخان والی» بود. ابتدار دکتر رحمانیان به ایراد توضیحاتی درباره علیخان والی و آلبوم او پرداختند. عکس در تاریخ بشر جایگاهی مانند خط و الفبا دارد. از سال 1839میلادی که دوربین عکاسی اختراع شد انقلابی در تاریخ بشر رقم خورد. به دوربین چشم مدرنیته می گویند و در واقع تاریخ بشر را در دو سده اخیر نمی توان بدون اسناد مصوب مطالعه کرد. تاریخ ایران عجایبی دارد که در برخورد با این پدیده تجلی تام و تمام دارد. تاریخ عکاسی ایران جزو سرآمدان است و صاحب سرآمدترین آرشیو عکاسی دنیا است و بخش مهمی مربوط به علاقه ناصرالدین شاه به عکاسی و تشویق به عکاسی است. در آذربایجان از سال 1296 قمری علیخان والی به والیگری آذربایجان گمارده شد که چون در کودکی همراه پدرش قاسم خان والی وزیرمختار ایرن در سن پترزبورگ بسر برده بود و در آنجا نیز تحصیل کرد و فن عکاسی را فرا گرفت و در بازگشت به ایران چون می دانستند ناصرالدین شاه علاقه مند به عکاسی است آلبوم های عکاسی خود را مدون کرد و برای ناصرالدین شاه فرستاد و اسم آن را کتاب عکس گذاشت. او بیش از 1400 عکس را گردآوری کرد و نزدیک به 120 صفحه شرح برای عکس ها. او در زمانی که در سال های 1300 تا 1303 قمری والی خوی بود عکس هایی نیز از این شهر گردآوری کرده است. در این آلبوم اطلاعات خوبی در مورد وضعیت اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و معماری و ... به چشم می خورد. در ادامه خانم حسنین به ارائه عکس هایی از آلبوم علیخان والی برای حاضرین پرداختند که از صفحه 39 این آلبوم را شامل می شود. سخنران بعدی آقای علیرضا مقدم مقاله خود را با عنوان «مشایخ صوفیه آناطولی و تاثیر خوی در فعالیت های اجتماعی آنان» ارائه کردند. اعراب مسلمان بعد از اسلام سعی کردند آسیای صغیر را تصرف کنند اما در آن زمان مقدور نشد تا اینکه در سال 463 قمری در جنگ ملازگرد ترکان مسلمان و بعد هم در حمله مغول این امر محقق شد. در این میان خوی نقش بسزایی داشت زیرا مرکز فرماندهی سلطان الب ارسلان در جنگ ملازگرد خوی بوده است. در این بخش به طریقت های صوفیانه که ریشه در شهر خوی دارد می پردازیم. 1- طریقت اخی گری: که از بنیانگذاران آن اخی شرف الدین که جد هشتم آن در زمان سلطان قلیچ ارسلان از خوی به آنکارا مهاجرت کرد و حکومت اخی ها را تاسیس کردند. 2- طریقت مولویه: شیخ اوحدالدین خویی که از یاران مولانا بود بانی این طریقت بشمار می رود. 3- طریقت بکتاشیه: که بنیانگذاران آن در شکل گیری این طریقت و هم در شکل گیری حکومت عثمانی نقش داشتند. در طوماری که مربوط به پهلوان محمود پوریای ولی است به آمدن عشایر بکتاشی اشاره شده است. 4- طریقت خلوتیه: شیخ عمر خلوتی بانی آن بود که مدتی در خوی بسر برده و سیر و سلوک تصوف را در خوی به پایان برد. 5- طریقت بایرامیه: پسر حاج بایرام ولی در اواخر قرن 8 هجری به خوی آمد و مدتی در خوی بود و اجازه نامه خود را از خوی گرفت و بعد در زمان ایلدریم بایزید به عثمانی رفت. 6- طریقت حروفیه: خلیفه شیخ فضل الله حروفی از خوی به آسیای صغیر مهاجرت کرد و در میان بکتاشیان طریقت حروفیه را رواج داد. 7- طریقت صفویه: شاه اسماعیل صفوی که درویش بود در خوی اقامت یافت و پایتخت زمستانی خود را خوی قرار داد و کاخی در اطراف مزار شمس تبریزی بنا کرد. نشست سوم همایش «خوی در گذر تاریخ» با عنوان خوی؛ خاندان ها - مراجع تاریخی با حضور مدیر نشست استاد رحیم رئیس نیا و اعضای نشست خانم دکتر الهام ملک زاده، خانم دکتر صفورا برومند ، آقای دکتر عمادالدین فیاضی ساعت 12 روز پنج شنبه 20 شهریور برگزار شد. نخستین سخنران دکتر غلامعلی پاشازاده مقاله خود را با عنوان «جایگاه حسینقلی خان دنبلی در حکومت دنبلی های خوی» ارائه دادند. وی به توصیف حکومت دنبلی ها و سپس معرفی حسینقلی خان دنبلی و اقدامات پرداختند. حسینقلی خان فرزند احمدخان دنبلی و مادرش عالیه بیگم دختر مستوفی الممالک نادرشاه بود و در برهه ای حساس که آقامحمدخان قدرت پیدا می کند به جای منازعه با قدرت جدید بنا را به مسامحه و اطاعت میگذارد. وی از طرف آقامحمدخان به عنوان سردار آذربایجان لقب می گیرد. ساخت مدرسه خان و مسجد خان و مسجدی در سامرا از قدامات وی است. سخنران دوم دکتر سجاد حسینی در مقاله خود با عنوان «صفای دارالصفا به قلم مظفرالدین میرزا»گفتند که هر پژوهش تاریخی که در آذربایجان انجام می شود یک گوشه ای از آن به خوی می رسد. خوی شهر نخبه پروری است. سخنران بعدی آقای صادق حجتی هم مقاله ای در ارتباط با خاندان دنبلی با عنوان «طوایف مرزی و حکومت مرکزی ایران؛ مطالعه موردی، دنبلی ها» به نحوه حکومت دنبلی ها در این منطقه و ارتباط آنها با حکومت مرکزی اشاره کردند و اینکه حکومت مرکزی از منازعات درونی شاخه های خاندان دنبلی برای تسلط بر آن مناطق استفاده میکردند. آخرین سخنران خانم روح انگیز کراچی مصحح دیوان حیران دنبلی سخنرانی خود را راجع به این دیوان ارائه دادند و انگیزه تصحیح آن را اینگونه عنوان کردند که متوجه شدم در کشور آذربایجان مرتب گزیده هایی از دیوان حیران دنبلی به صورت های مختلف چاپ می شود و احتمال دادم که میخواهند این شاعر را هم از ما بگیرند. پس وظیفه خود دانستم این کار را تصحیح کنم. حیران دنبلی دختر کریم خان کنگرکوی دنبلی است. هم دوره با محمدشاه و ناصرالدین شاه قاجار است. وی بعد از جنگ های عباس میرزا با خانواده خود به جنوب ارس آمدند، این مهاجرت به مزاق وی خوش نیامده چون از یار و دیارش دور افتاده است. دیوان حیران دارای پنج هزار بیت شامل غزل، قصیده و مثنوی است. وی شاعر غزلسرا بوده است. شعرهای آیینی و دینی دارد. بن مایه کارش عشق و هجران است. دور افتادگی از یار و دیار در اشعارش معکوس است. محتوای بعضی از قصاید شخصی و شکوه از روزگار خودش بوده است. نشست چهارم همایش «خوی در گذر تاریخ» با عنوان مفاخر خوی با حضور مدیر نشست دکتر نصراله صالحی و اعضای نشست دکتر حمید دهقان، دکتر نیره دلیر و دکتر مهدویان ساعت 15 روز پنج شنبه 20 شهریور ماه 1393 برگزار شد. اولین سخنران نشست دکتر رئیس نیا مقاله خود را درباره باباگیچ لو که یکی از عارفان خوی است ارائه دادند. خوی ستاره های درخشانی دارد از جمله باباگیچ لو(بابامرالی) است که تمام منابع زادگاه او را خوی می دانند و همراه مریدان آهوسوار خود به دست سلطان اورخان غازی شرکت داشته اند. مریدان و پیروان جماعت گیچ لی بابا در منطقه وسیعی از آناطولی پراکنده بودند. درویشان غازی که وی نمونه ای از آنها بوده است نقش زیادی در تشکیل دولت عثمانی داشته اند. «ماه در جویبار» روش شناسی پیوند بین عقل و ایمان در تاریخ؛ نقد و بررسی سیره رسوال اله در اثر دکتر زریاب خویی عنوان سخنرانی دکتر مجید حاج بابایی سخنرتن دیگر نشست بود. وی به مقایسه دکتر زریاب خوی و دکتر امامی پرداختند و گفتند دکتر زریاب خویی یک عالم وارسته و دانشمند است. وی هر چیزی نمی نوشت. دکتر امامی هم در هر دو بعد علمی و اخلاقی به مانند دکتر زریاب هستند. ایشان یک تعادل وجودی و شخصیتی دارند. دکتر زریاب از معدود مورخانی است که روش شناسی خود را خوب معلوم کرده است که در ده صفحه اول سیره رسول اله به خوبی مشخص است. او احساس می کند که می خواهد نیاز مخاطبان عصر خود را جواب بدهد. وی در مقدمه کتابش می گوید برای جوابگویی به دغدغه جامعه خودم این کتاب را نوشتم. او می خواهد پیوندی بین امر قدسی که ثابت است و تاریخ که متغیر است برقرار کند. نقدی را هم وارد می کند و واژه تاریخ بنیادی یا تاریخ نگری را مطرح می کند. وی نقد می کند که وقتی غربی ها وارد تارخ نگری شدند همه چیز را دنیوی کردند. ژسخنرانی دکتر برومند اعلم درباره تکوین و تحول عقیدتی بکتاشیان علوی در آناتولی باتکیه بر آثار دکتر امامی خویی بود. گستردگی جغرافیای فرهنگی متمدن جهان اسلام باعث ظهور جریانهایی بود که صاحبان آن به تلفیق شاخص های عقیدتی و فکری مکاتب موجود منطقه و مبانی اصیل اسلامی پرداختند و فرقه های التقاطی را به وجود آوردند که در ظاهر گرچه اسلامی بود اما در محتوا عمدتاً با اصول اساسی اسلام در تضاد قرار داشت. سرزمین آناتولی به دلیل موقعیت بسیار مهم جغرافیایی خود خاستگاه جریان علوی و بکتاشی است. در قرن هفتم هجری با فرار مردم از مقابل تهاجم مغولان، پیروان طریقت ها، آناتولی را محیطی آرام برای خود یافتند وتبلیغات تصوف در آناتولی اوج گرفت. طریقت هایی نظیر قادری، اسحاقی، قلندری، حیدری، رفاعی، مولویه و بسیاری دیگر شروع به شکل گیری و گسترش نمودند و در مقابل رشد تسنن در شهرها، در روستاها و در بین ایلات و عشایر هوادار یافتند. ممنوع بودن بسیاری از مراسم و سنن ترکمنها به وسیله شریعت اسلامی از دیدگاه آنان پذیرفتنی نبود. از این رو گروهی از صوفیان که به آداب و رسوم ترکمن ها آشنایی داشتند، تصوفی ساده و قابل هضم را در میان آنان تبلیغ نمودند. این تبلیغات آنان بیش از تسنن با عقاید تشیع غالی سازگاری داشت. از این رو شکل گیری طریقت های علوی نظیر بابایی، بکتاشی، قزلباش، تخته چیان و چپنی ها در آناتولی با تکیه بر پایگاه همین قبایل و ایلات ترکمن بود. به گفته دکتر امامی خویی طریقت بکتاشی از زمان اورخان غازی تشکل خود را آغاز نمود. سخنران بعدی آقای بهرنگ ذوالفقاری مقاله ای تحت عنوان «ژاله آموزگار از تاریخ نو تا به عهد کهن» ارائه دادند. وی گفتند اول به دلیل ادای دین به استادم دوم به دلیل جایگاه ایشان و سوم تاسی از استاد ارجمند خودکه ایشان در بیشتر از ده منطقه یاد استادان و همکارانشان را گرامی داشته اند. دکتر آموزگار یک ماه بعد از دکتر امامی خویی متولد شدند. امامی خویی از ایران دوره سلجوقی می گوید دکتر آموزگار از ایران دوره باستان. تالیفات ایشان بیش از دوازده اثر است. مقالات زیادی نوشته اند. وی از دانش آموختگان نسل اول نظام دانشگاهی ایران است.

|+| نوشته شده توسط گروه تاریخ زنجان در دوشنبه بیست و هشتم مهر ۱۳۹۳  |
 
 
 
بالا